Giáo dục

Nhận định về một khiếm khuyết trong giáo dục PG Việt Nam

nguoiphattu.com - Chưa quá muộn để bổ khuyết cho GDPGVN khía cạnh tưởng nhỏ này nhưng liên quan rất nhiều đến phương tiện hóa đạo ngày nay. Trước mắt, giúp cho Tăng-Ni sinh thấy đượcnhững khác biệt cũng như các mối nguy hại do chính hệ lụy thờ ơ, phó mặc lâu nay đối với một nền NTSKPG đứng đắn

     Trong suốt quá trình phụng sự Đạo Pháp,  theo sở kiến chủ quan, người viết bài này nhận  thấy rằng mạng mạch  Phật giáo Việt Nam (PGVN) có phát triển ổn định và xứng tầm giá trị trong các bối cảnh lịch sử hay không; hai mấu chốt quan trọng , mang tính tiên phong , quyết định cho những thành tựu đó chính là Hoằng Pháp Văn Hóa Phật giáo. Nhưng , trước khi có hai khái niệm Hoằng PhápVăn Hóa Phật Giáo ấy, Giáo Dục Phật Giáo  (GDPGVN) chính là cở sở ban đầu quyết định  cho tất cả những thành tựu ấy. Điều đó có nghĩa rằng GDPG luôn đóng vai trò tiên phong, cực kỳ quan trọng, nhất là trong  thời đại tiên tiến về mọi mặt như ngày nay.

              Một phần nương thừa vào truyền thống  GDPGVN có từ thời chấn hưng rực rở, và đã dần mổ rộng ra theo nhịp độ phát triển xã hội, đáng kể nhất  từ năm 1964 đến năm 1975; GDPGVN ngảy nay đã  nhân  lên gấp bội những thành quả ấy và từng bước đi vào quỷ đạo chung của tri kiến xã hội. Những Tăng-Ni sinh được đào tạo, xuất thân từ trong môi trường này hiện đã có những vị  thành danh, đóng góp cho Phật pháp nhiều lợi lạc. Nếu từ thửo ban đầu, chư tôn đức thời chấn hưng  rực rở đấu tranh  miệt mài để trang bị cho Tăng-Ni PGVN những kiến thức cần thiết để hóa đạo, mà cụm từ Nội Điển Ngoại Điển  trở thành  điều hiển nhiên trong các ngôi trường  Phật học là một bước cách mạng GDPGVN không đơn giản chút nào.


Tác giả Dương Kinh Thành

              GDPGVN ngày nay thừ hưởng tất cả những  thiện duyên đó và  hiện  không ngừng  phát triển  đi lên  song hành cùng bước tiến xã hội. Định Hướng- Chủ trương đã rõ và cũng  từng bước  nâng đở  sở học của Tăng-Ni qua từng cầp học , từ sơ-trung đến cao cấp (hiện giờ là Học Viện Phật Giáo).

                Tuy nhiên, trong một nền GDPGVN đa dạng hôm nay, dường như chúng ta đã để thiếu vắng một tiết học (người viết không dám dùng từ môn học), đó là chưa trang bị cho Tăng-Ni sinh một ít kiến thức tối thiểu về Nghệ Thuật nói chung và  Nghệ Thuật Sân Khấu Phật Giáo (NGTSKPG) nói riêng. Có thể vẫn còn có ai đó quan niệm rằng đây chỉ là chuyện  ăn chơi bên lề , nhưng với riêng  người viết đây là vấn đề nằm trong ý thức hệ văn hóa; hơn nữa qua thực tế cho thấy đã có  ít nhiều tác hại từ việc xem thường lãnh vực này ờ những  chư vị Tăng-Ni  trú xứ , mỗi khi có văn nghệ hay lễ lạt. Đây mới chính là  mấu chốt  quy kết cho GDPGVN chúng ta.

               PGVN đã và đang được thừa hưởng một nền văn hóa – nghệ thuật dân tộc rất đa dạng và phong phú , một phần cũng do chính PGVN gầy dựng  nên trong quá trình hòa nhập mà có; một phần do chính tự thấn PGCVN đã là  xương thịt  bản thề văn hóa dân tộc, không thể cắt rời.  Những bộ môn kịch hát dân tộc, ngay cả loại hình múa rối nước cũng  đều có bàn tay gián tiếp hoặc trực tiếp của các chư tổ sư xưa đóng góp gầy dựng. Ở phía Nam, bộ môn nghệ thuật dân tộc  được cho là  hình thành và phát triển  mới nhất là  Cải Lương , mà khởi phát từ bài Dạ Cổ Hoài Lang và phong trào Ca Ra Bộ cũng có công sức đóng góp của thầy tu ( Sư Nguyệt Chiếu – 1882-1947).Vì vậy, có thể nói , chưa có một tôn giáo nào ở Việt nam mà các bộ môn nghệ thuật dân tộc đều dễ dàng dung nạp nội dung , tư tường  một cách  rất  thuận lợi như Phật giáo chúng ta. Đó là khía cạnh lịch sử quan trọng để chúng ta có đủ niềm tự hào , ung dung bước vào thế giới nghệ thuật dân tộc một cách đường hoàng và đỉnh đạt .

               Chỉ riêng phần NTSKPG thôi .Tất nhiên, trước tiên chúng ta  cũng nhận thấy rằng NTSKPG không phải là một trong những thanh quy tu học của giới xuất gia, và trong các khóa tu học  mang tính trang nghiêm (thí dụ như  khóa tu Bát Quan Trai của Cư sĩ cũng thê) không ai  ca múa hát bao giờ. Nhưng NTSKPG lại rất quan trọng khi nó nghiễm nhiên nằm trong  hành trang cũa  hành giã hoằng pháp và còn là tiêu chí phát triển, định hình của văn hóa Phật giáo. Bởi lẽ trong công cuộc hóa đạo hoằng dương , chúng ta buộc phải va chạm trực tiếp với nhiều giai tầng xã hội, trước khi  trở thành  một trong tứ chúng đầy vẹn ý nghĩa  của Phật giáo chúng ta. Đây là l;ý do tại sao chúng ta đặt ra  nhiệm vụ phải trang bị kiến thức về mặt này cho  Tăng-ni sinh trong GDPGVN.

              NTSKPG người viết đã  rất nhiều lần trình bày  trên các diễn đàn Phật giáo. Ở đây chỉ xin được nói  tóm lược rằng , NTSKPG là nền tảng dựa trên những những thành quả các công trình do chính  Văn Hóa Phật Giáo đầu tư và chịu trách nhiệm . Vấn đề này thật ra  PGVN chúng ta chưa bao giờ có  một nền NTSKPG đúng nghĩa, nếu có chăng là từ đầu thập niên 90 thế kỷ trước, là những công trình- chương trình nhỏ lẻ mang tính tự phát, không có ai kiểm soát dù được dán nhãn Văn Hóa Phật Giáo. Một mặt khác, chớ nên nhầm tưởng sự có mặt của NTSKPG là những tác phẫm (Hát Bội, Chèo, Kịch Nói, Cải Lương và Tân nhạc..v…v) ngoài xã hội xưa nay , tuy cũng được mệnh danh là Tuồng Phật Tuồng Tiên , là của Phật giáo. Như đã thưa, đó chính là những sản phẫm  tự phát, ngoài tầm kiểm định của Phật giáo chúng ta. Vì vậy những sai sót, bất cập  không ai chịu trách nhiệm trước Giáo Hội, và trước trách nhiệm Giáo Dục  và Văn Hóa Phật giáo. Nói một cách khác, trong thời đại bùng nổ thông tin  và nhu cầu thưởng thức- với Phật giáo đó còn là một phương tiện hoằng hóa rất quan trọng -do chúng ta chưa đặt NGTSKPG thành mối trọng tâm  để phát triển nhằm phục vụ mục đích hoằng pháp hóa đạo, nên thả lõng và thờ ơ với một cửa ngõ quan trọng này là một  thiếu sót lớn lao, cần nên xem lại.

                Những chư Tăng-Ni trú xứ, đặc biệt những vị hành giã hoằng pháp đã vô tình hay cố ý chấp nhận những  sai sót này khiến nó còn tồn tại đất sống. Trong khái niệm ý thức tối thiểu cũng đã để  đi vắng khi chúng ta biết rằng có những vị  vì muốn chùa mình có nghệ sĩ này ca sĩ nọ mà dễ dàng chấp nhận những bài hát, tuồng cải lương họ mang đến  với  nhãn mác cúng dường, mà không chú ý đến chất lượng cũng như nội dung  của nó nói  đúng sai những gì. Tác tệ này đã nhiều lần xảy ra mà cho đến hôm nay chưa có dấu hiệu kết thúc .Có thể lấy ra một vài thí dụ :

           Ngày khánh thành chùa Phổ Quang, và cũng là nơi được  gọi là Trung Tâm Văn Hóa Phật Giáo  – xin lập lại hai chữ  Khánh Thành, người ta muốn có mặt đôi nghệ sĩ cải lương ăn khách đến diễn nên bất chấp tiết mục , nội dung là gì. Nam nghệ sĩ đóng vai  một anh chàng say sỉn, nói với người  rằng “Cô muốn không ? tôi sẽ đập nát cái chùa này luôn!”. Đây là câu nói cương, không có trong kịch bản (tuồng Trà Hoa Nữ), chứng tỏ họ xem thường  chúng ta đền mức nào !

           Một chuyện khác, ngày tạ pháp, mãn hạ của  một ngôi chùa Ni, cũng một đôi nghệ sĩ thuộc hàng “sao” khác diễn trích đoạn “Chuyện Tình Lan và Điệp”. Trong đó có câu “Lan ơi tội tình chi em đày đọa xác thân nơi chốn am thiền..,” .

            Lời một bài ca khác  có câu “tín nữ hảy về đi-Còn tuồi xuân là còn phấn đấu-chừng nào mắt mờ tai điếc , miệng chan chê mùi đỉnh chung danh lợi, khi ấy hảy vào đây, cửa chùa rộng mở chào đón …”

            Và đây, chỉ bốn câu dạo đầu của một bài ca khác, chúng ta sẽ thấy điệp trùng sai sót .Những Tăng-Ni sinh có sở học  rộng rãi ngày nay nên lưu ý và phân tích hộ rằng thời kỳ Phật tại thế hay thời kỳ Phật giáo Trung hoa mà có nhân vận Mục Kiền Liên này :Cõi Thiên Trúc Miền Tây Phương Cực Lạc – Chùa Lôi Âm Vang Vọng Mấy Hồi Chuông – Một Nhà Sư Trong Lớp ÁoNâu Sòng – Đang Kính Cẩn Quỳ Dưới Chân Phật Tổ.”. Rồi khi xuống âm cung, chúng ta hảy nghe Diêm Vương  phán hỏi một vị đại đệ tử-Đệ Nhất Thần Thông của Phật rằng :”Ngài Là Kẻ Ở Miền Dương Thế - Có Việc Chi Mà Đến Tận Nơi Đây - Mau Phân Tỏ Cho Trẫm Đây Hãn Tường Cớ Sự…”.

             Đó là chưa nói đến mảng tân nhạc , Kịch nói.v..v…mà những câu còn nhan nhãn như “Hoàng Hậu Đản Sanh Đức Phật Nhân Từ” ,còn tồn tại nhức nhối .

              Tưởng cũng cần nói thêm  điều này để những Tăng-Ni sinh không ngộ nhận giữa  NTSKPG đúng nghĩa với nhiều chiêu bài lạm dụng khác nhau. Trên mặt bằng văn hóa phẫm Phật giáo hiện nay, chúng ta thấy  lãnh vực nghệ thuật  cũng đã có nhiều chủng loại từ tân nhạc, cải lương, cổ nhạc đến phim truyện  đều hiện diện có mặt rất phong phú .Đã có những cố gắng từ phía những vị trú xứ và bằng khả năng, trách nhiệm của mình thực hiện. Những công lao đó rất đáng được ghi nhận. Tuy nhiên những sản phẫm ấy chỉ dừng lại ở ngưỡng tự phát, tự biên tự diễn, chưa qua một  hệ thống kiểm duyệt độc lập , đáng tin cậy nào, nên nội dung cũng như chất lượng rất chủ quan, vẫn còn mang dáng dấp hời hợt, không chuyên nghiệp.

             Từ trước đến nay, ở Học Viện Phật giáo, lác đác có mời thỉnh giảng những đề tài liên quan đến  NTSKPG đang được nói đến, nhưng các diển giả này , có người cũng là nghệ sĩ tên tuổi, cũng chỉ trình bày  theo sở kiến cá nhân  và  những hồi ức, kinh nghiệm sống nghể ; chưa có ai đặt thẳng vấn đề giữa NTSK khác với NTSKPG như thế nào và  mở lối vận hành , hay ít nhất trang bị kiến thức nhất định cho tăng ni sinh làm hành trang hóa đạo ngày mai. Nhìn vào hàng ngũ Tăng Ni  tốt nghiệp nhiều khóa trước , nay ra làm việc, nhất là các vị  có chân trong đội ngũ hoằng pháp, chưa thấy có vị nào  nói đến NTSKPG một cách chuyên sâu, đủ để trã lời sự thiếu vắng kiến thức này trong hệ thống giảng dạy của GDPGVN chúng ta  như thế nào. Một vị Giảng sư trẻ cầm đưa cho người viết một xấp giấy bản thảo một vở cải lương, hỏi tôi có ý kiến chi về vở này. Tôi thưa với thầy rằng  đây không phải là nhiệm vụ của tôi và tôi cũng không được hỏi trực tiếp. Vị thầy giảng sư này thật thà nói “Tui không rành lắm về cải lương.Có lẽ người ta đưa tôi xem để xin ý kiến vì nghĩ trước nhất tôi là một  thầy tu…”. Như vậy, theo quan niệm thường tình, một thầy tu có nghĩa là tất cả, được tin tưởng tuyệt đối là điều đáng mừng ! Thế nhưng tự trong sâu thẳm của từng cá thể thầy tu ấy nào đâu phải ai cũng đả thông nhiều lãnh vực. Khiếm khuyết một lãnh vực nào đấy mà vẫn được trao trọng trách như là trình duyệt thì hết sức nguy hại. Chẵng lẽ rồi chúng ta  đổ lỗi cho  nhà trường rằng tại ngày xưa  trường không dạy cho tôi biết  điều này thì thật là đáng buồn !

                Ngay từ bây giờ, có lẽ cũng chưa quá muộn để bổ khuyết cho GDPGVN chúng ta khía cạnh tưởng nhỏ này nhưng rất liên quan rất nhiều đến phương tiện hóa đạo ngày nay. Trước mắt, giúp cho Tăng-Ni sinh thấy được  những khác biệt cũng như các mối nguy hại do chính hệ lụy thờ ơ, phó mặc lâu nay đối với một nền NTSKPG đứng đắn. Không phải ai cũng lý giải được nội dung truyện Sãi Vãi của Nguyễn Cư Trinh  để dắt dìu nhận thức quần chúng Phật tử về hướng thuận lợi nhất trong hoàn cảnh nào đó của trú xứ hóa đạo. Ngay như bài thơ “Ba Cô Yếm Thắm Đội Gạo Lên Chùa..” của Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu cũng thế ; thậm chí phân tích được chuyện tình Lan và Điệp theo chìu hướng nhân quả- ái lụy.v…v… đã là đáng mừng lắm rổi. Như vậy  cũng tức là trang bị cho Tăng-Ni sinh có đủ kiến thức và khả năng để chóng chọi với những sản phẫm NTSK ngoài xã hội  do vô tình hay hữu ý công kích giới tăng sĩ Phật giáo như đã trình bày trên : Đi tu là chán đời – thất tình – làm ăn đại bại- không chốn dung thân.v…v…

                 Một cách tổng quan : GDPGVN khi nào chưa quan tâm đến lãnh vực NTSKPG khi ấy những xáo trộn nhận thức về chính Phật giáo và chính bản thân mỗi vị xuất gia là điều  sẽ phải còn  tiếp diễn. Vì NTSKPG chính là cửa ngỏ  đầu tiên ,mở lối cho nhiều tầng lớp, thành phần đến với Phật  đạo một cách dễ dàng nhất. Trước nhất GDPGVN phải hiểu NTSKPG , đánh giá đúng giá trị tồn tại của nó trong sự nghiệp hoằng hóa PGVN thời đại mới.

BÀI THAM LUẬN HỘI THẢO “ GIÁO DỤC PHẬT GIÁO VIỆT NAM”

  Địa chỉ liên lạc :

130/8 Khu phố 5, Đường số 6, Phường Bình Trưng Đông

Quận 2. tp/HCM.

Phone 094 9717588.

Email :dkinhthanh@yahoo.com

Lưu ý : Nguoiphattu.com sẽ biên tập ý kiến của quý vị trước khi xuất bản. Người Phật tử hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và sẽ không đăng những ý kiến cực đoan. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo sẽ không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và quan tâm của quý vị.
Xem tin tức theo ngày:

Tin tức liên quan