Xã hội - Tâm linh

Quảng Ninh ra công văn 'quản lý hòm công đức' và một góc nhìn !

nguoiphattu.com - Việc UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Công văn số 489/UB-VX1 là trái quy định tại Khoản 6 Điều 7 Luật này quy định quyền của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc...

>Có thể ban hành cái gọi là "thông tư quản lý tiền công đức" hay không?

>HT Thích Bảo Nghiêm: “Không nên hành chính hóa quản lý công đức”

>Về dự thảo Thông tư muốn 'ôm' tài sản của các cơ sở tôn giáo 

>Suy nghĩ về 'Thông tư quản lý tiền công đức'

quan_ly_hom_cong_duc.jpg

Báo Thanh tra đăng 2 bài báo phản ánh sự việc UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Công văn số 489/UB-VX1, ngày 23/1/2017 “về việc tăng cường công tác quản lý Nhà nước của chính quyền địa phương về tiền công đức tại các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh”.

Sau khi Báo đăng, nhiều bạn đọc tiếp tục gửi ý kiến về Tòa soạn, đề nghị làm rõ thêm các vấn đề pháp lý liên quan đến sự việc này. Để rộng đường dư luận, phóng viên đã có cuộc trao đổi ý kiến với Luật gia, nhà báo Nguyễn Chấn.

PV:Theo nhận xét của ông thì nội dung Công văn số 489/UB-VX1 ngày 23/1/2017 đúng hay là trái quy định của pháp luật?

Luật gia, Nhà báo Nguyễn Chấn: Có thể hiểu, đây là công việc quản lý Nhà nước đối với hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo nên bắt buộc các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan phải tuân thủ các quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.

Việc UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Công văn số 489/UB-VX1 là trái quy định tại Khoản 6 Điều 7 Luật này quy định quyền của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc:Nhận tài sản hợp pháp do tổ chức, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài tự nguyện tặng cho” (Luật quy định “cứng”: Chỉ có chủ thể là tổ chức tôn giáo mới có quyền “nhận” tài sản tự nguyện tặng cho, trong khi Công văn số 489/UB-VX1 của UBND tỉnh Quảng Ninh “quy định” khác, cho phép “thêm” một chủ thể khác là đại diện cơ quan Nhà nước… “cùng nhận” tài sản (“hòm công đức chỉ được mở kiểm kê bằng 2 khóa, một khóa của đại diện cơ quan nhà nước quản lý, một khóa do người chủ trì cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo”).

Nhân đây, xin lưu ý: Công văn số 489/UB-VX1 được ký ban hành ngày 23/1/2017 -  thời điểm đó Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2004 đang còn hiệu lực thi hành. Tuy nhiên, đối chiếu với Pháp lệnh này và các văn bản hướng dẫn, có thể thấy cũng không có quy định nào cho phép cơ quan Nhà nước “cùng nhận” hòm công đức.

Hay, nói cách khác, tuy chỉ là một văn bản hành chính nhưng Công văn số 489/UB-VX1 của UBND tỉnh Quảng Ninh đã đưa ra một “quy định” trái cả Pháp lệnh Tín ngưỡng, Tôn giáo (nay đã hết hiệu lực) và Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo (có hiệu lực từ ngày 1/1/2018).

quan_ly_hom_cong_duc1.jpg

Công văn 489 /UBND- VX1 của UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành quy định về hòm công đức có 2 khóa, 2 chìa

PV: Phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội tại Hội trường của Kỳ họp thứ 6 Quốc hội  Khóa 14, ngày 27/10/2018, Đại biểu Quốc hội, Thượng tọa Thích Thanh Quyết nêu quan điểm cho rằng, việc địa phương quản lý hòm công đức mà chỉ áp dụng đối với chùa thờ Phật của Phật giáo mà không thấy áp dụng đối với nhà thờ của Công giáo là không đảm bảo chính sách mọi tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật.

Đề nghị ông bình luận, làm rõ thêm nhận định này từ góc nhìn pháp lý?

Luật gia, Nhà báo Nguyễn Chấn: Trong các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại Điều 5 Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo, thì hành vi bị nghiêm cấm đầu tiên (theo Khoản 1) là “phân biệt đối xử, kỳ thị vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo”.

Nội dung phát biểu của Thượng tọa Thích Thanh Quyết cho thấy, dù ông đã tránh sử dụng cụm từ “phân biệt đối xử” nhưng theo tôi, đã là vấn đề liên quan đến hoạt động quản lý Nhà nước và áp dụng pháp luật thì phải rất sòng phẳng mà nói rằng: Việc quản lý hòm công đức chỉ áp dụng đối với chùa thờ Phật của Phật giáo mà không thấy áp dụng đối với nhà thờ của Công giáo chính là đã có sự “phân biệt đối xử, kỳ thị vì lý do tín ngưỡng” là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Khoản 1 Điều 5 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Việc áp dụng quy định như thế này vào thực tế cuộc sống e rằng sẽ khó tránh khỏi những hệ lụy xấu và khó lường.

Bên cạnh đó, áp dụng quy định tại Công văn số 489/UB-VX1 sẽ gián tiếp cản trở việc thực hiện quyền công dân,  trong khi cần nhấn mạnh “cản trở quyền công dân” cũng là hành vi bị nghiêm cấm và đã được quy định tại khoản c Điều 5 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.

Vì sao có thể nói như vậy? Vì với tình hình tham nhũng, tiêu cực trong bộ máy Nhà nước chưa được đẩy lùi một cách hiệu quả (bằng chứng: Nhiều vụ tham nhũng “khủng” với hình ảnh “con voi” vẫn…  “chui lọt lỗ kim”) thì chắc chắn có vô cùng nhiều trường hợp người hảo tâm sẽ… rất “ngại” thực hiện “quyền” của mình được tự nguyện tặng, cho tổ chức tôn giáo tài sản hợp pháp của họ một khi việc quản lý khoản tiền này vẫn buộc phải làm theo quy định tại Công văn của UBND tỉnh Quảng Ninh: “hòm công đức chỉ được mở kiểm kê bằng 2 khóa, một khóa của đại diện cơ quan Nhà nước quản lý, một khóa do người chủ trì cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo”.

quan_ly_hom_cong_duc2.jpg

Người dân chiêm bái tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông.

PV: Công văn số 489/UB-VX1 trái Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Còn với các luật khác có liên quan?

Luật gia, Nhà báo Nguyễn Chấn: Về nguyên tắc, người dân được làm những gì mà pháp luật không cấm, nhưng công chức Nhà nước trong thi hành công vụ, chỉ được phép làm những gì mà pháp luật quy định; cũng tức là những gì pháp luật không quy định thì không được phép làm. Trong khi đó, các luật khác có thể liên quan đến tình huống này, như: Luật Cán bộ, công chức; Luật Tổ chức chính quyền địa phương; Luật Ngân sách Nhà nước; Bộ Luật Dân sự… đều không có quy định nào có thể sử dụng làm căn cứ pháp lý để UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Công văn số 489/UB-VX1. Điều này thể hiện sự đồng bộ cần thiết giữa các văn bản luật, đồng thời góp phần ngăn ngừa có hiệu quả sự tùy tiện trong áp dụng pháp luật.

Đặc biệt, UBND tỉnh Quảng Ninh không phải là chủ sở hữu tài sản nhưng những quy định mang tính “định đoạt” việc kiểm soát và chi tiêu tài sản là tiền công đức tại  Công văn số 489/UB-VX1 cũng không phù hợp với quy định tại Điều 195 Bộ Luật Dân sự về “Quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu”, theo đó: “Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của luật” (xin nhấn mạnh: Theo quy định của “luật”, tức là theo quy định của văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý chỉ dưới Hiến pháp).

Căn cứ quy định tại Điều 238 Bộ Luật Dân sự năm 2015, khoản tài sản (tiền công đức) sau khi đã được người hảo tâm chuyển giao (qua hòm công đức) thì quyền sở hữu thuộc về người được chuyển giao tài sản là tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc. Như vậy, để trở thành chủ thể có quyền “định đoạt” hoặc quyền “tham gia định đoạt”, pháp luật buộc UBND tỉnh Quảng Ninh phải được sự ủy quyền của tổ chức tôn giáo hoặc tổ chức tôn giáo trực thuộc là chủ sở hữu tài sản sau khi nhận chuyển giao tài sản từ phía người hảo tâm.

Vậy thì, trước khi ban hành Công văn số 489/UB-VX1, UBND tỉnh Quảng Ninh đã được chủ sở hữu tài sản “ủy quyền” định đoạt hoặc ủy quyền được tham gia định đoạt tài sản chưa? Đã có trong tay quy định nào từ văn bản luật làm căn cứ pháp lý ban hành chưa?

Nếu “chưa” thì rõ ràng là không ổn rồi!

quan_ly_hom_cong_duc3.jpg

quan_ly_hom_cong_duc4.jpg

quan_ly_hom_cong_duc5.jpg

Công văn 119 Cv-BTS của Ban Trị sự Phật giáo Quảng Ninh phản hồi Công văn 489

Thanh Uyên

http://thanhtra.com.vn/van-hoa-giai-tri/su-kien/cong-van-489ub-vx1-ve-quan-ly-hom-cong-duc-cua-ubnd-tinh-quang-ninh-tu-mot-goc-nhin_t114c1152n140993.

------------------------------------

Sao lại quản lý toàn diện hòm công đức?

ừng vấp nhiều phản ứng của chư tăng, ni phật tử trên địa bàn, thế nhưng UBND tỉnh Quảng Ninh vẫn tiến hành việc quản lý tiền công đức.


quan_ly_hom_cong_duc2.jpg


Tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông được xây dựng bằng tiền công đức, trị giá trên 100 tỷ đồng

Văn bản không phù hợp Luật Tín ngưỡng, tôn giáo?

Cụ thể, trước đó, UBND tỉnh Quảng Ninh từng ban hành Văn bản  số 489/UB - VX1, ngày 23/1/2017 “về việc tăng cường công tác quản lý Nhà nước của chính quyền địa phương về tiền công đức tại các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh”.

Tiếp đến, UBND TP Uông Bí, căn cứ ý kiến chỉ đạo theo Công văn 489/UB-VX1 và Thông báo số 975-TB-TU ngày 10/9/2018, của Thường trực Thành ủy về công tác quản lý tiền công đức tại các cơ sở thờ tự trên địa bàn TP.

Theo đó, giao cho Ban Quản lý Di tích và Rừng Quốc gia Yên Tử chịu trách nhiệm tổ chức triển khai việc thu tiền công đức và nộp vào Kho bạc TP;  các  phòng, ban chức năng của TP chịu trách nhiệm trước UBND TP giám sát việc thu, chi nguồn tiền công đức; sư trụ trì tại Khu Di tích Yên Tử có trách nhiệm phối hợp giám sát việc thu tiền công đức tại các chùa.

Về công tác thu tiền công đức: Ban Quản lý Di tích và Rừng Quốc gia Yên Tử chịu trách nhiệm toàn diện về quá trình tiếp nhận công đức.

Nguồn thu từ tiền công đức sử dụng chi cho công tác tổ chức lễ hội, đầu tư xây dựng cơ bản, trùng tu tôn tạo, tu bổ di tích…

Hàng tháng Ban Quản lý Di tích và Rừng Quốc gia Yên Tử báo cáo tình hình thực hiện việc thu tiền công đức; hàng năm UBND TP chỉ đạo cơ quan chuyên môn, tổ chức kiểm tra thẩm định, quyết toán, thu chi công đức tại Yên Tử.

Luật gia Nguyễn Văn Nam, Hà Nội cho rằng, mấu chốt là bởi Văn bản số 489/UB - VX1, ngày 23/1/2017 của UBND tỉnh Quảng Ninh.Đây là văn bản hành chính thông thường nhưng lại có nội dung quy phạm pháp luật không phù hợp với các điều khoản được quy định tại các luật đã được Quốc hội và Nghị định đã được Chính phủ ban hành.

Hòm công đức: Hai khóa, hai chìa?

Sau khi nhận được Bản Quy chế về việc quản lý thu chi tiền công đức tại Khu Di tích Yên Tử, Đại đức Thích Đạo Hiển, Phó Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tỉnh Quảng Ninh kiêm Chánh Thư ký, cho rằng, quy chế này không phù hợp với hoạt động của tôn giáo. Điều đáng nói, trước khi ban hành quy chế, tại Biên bản làm việc ngày 16/2/2017, với đại diện lãnh đạo UBND TP Uông Bí, các sư trụ trì trên địa bàn. không đồng ý với chủ trương của UBND tỉnh Quảng Ninh về hòm công đức phải có 2 khóa, 2 chìa.Các văn bản của Chính phủ, bộ, ngành TƯ, Hiến chương Giáo hội không quy định nội dung này.

“Chưa tìm được hướng giải quyết quản lý hòm công đức trên địa bàn toàn tỉnh, chưa lấy ý kiến rộng rãi của các chư, tăng, ni trên địa bàn, thì UBND TP Uông Bí lại đề ra quy chế quản lý hòm công đức một cách áp đặt khiên cưỡng. Chủ thể trong quy chế này là Ban Quản lý Di tích và Rừng Quốc gia Yên Tử, là đơn vị trực tiếp quản lý hòm công đức, trong lúc đó chùa do sư trụ trì. Như thế là bất hợp lý”, Đại đức Thích Đạo Hiển nhấn mạnh.

quan_ly_hom_cong_duc1.jpg

Các vị trụ trì bất bình Công văn 489 (ảnh) của UBND tỉnh Quảng Ninh

Lý giải cho việc, đền Cửa Ông do địa phương quản lý tiền giọt dầu có hiệu quả, Đại đức Khai Từ, cho rằng, chùa Yên Tử là có sư trụ trì, do Giáo hội Phật giáo Việt Nam quản lý, khác hẳn với những ngôi đền không có trụ trì. Tiền công đức là tài sản của Giáo hội.Chúng tôi, đại diện cho ngôi Tam Bảo, sử dụng rất hiệu quả nguồn tiền này. Chỉ tính từ năm 2007 đến nay, Ban Trị sự Phật giáo Quảng Ninh đã xây dựng, trùng tu, tôn tạo hàng chục ngôi chùa trong Khu Di tích Yên Tử, xây dựng chùa Đồng, Bảo tượng Phật hoàng, xây dựng cung Trúc Lâm, xây dựng trụ sở làm việc của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh lên tới hàng trăm tỷ đồng. Chưa kể, hàng năm, tiền công đức còn được Giáo hội phục vụ cho công tác hoằng dương Phật pháp, đào tạo tăng, ni, làm công tác từ thiện xã hội trên địa bàn.

Đại diện Văn phòng Luật sư tại Hà Nội cho rằng, UBND TP Uông Bí giao cho Ban Quản lý Di tích và Rừng Quốc gia Yên Tử quản lý toàn diện hòm công đức, là không phù hợp với quy định pháp luật. Bởi, Điều 56, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 quy định: “Tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo bao gồm tài sản được hình thành từ đóng góp của thành viên, tổ chức, quyên góp, tặng cho của tổ chức, cá nhân hoặc các nguồn khác theo quy định của pháp luật”.

Như vậy tiền công đức, tiền giọt dầu tại các chùa Phật giáo là tài sản của Giáo hội và của các cơ sở thờ tự Phật giáo bất khả xâm phạm, không một tổ chức, cá nhân nào có quyền niêm phong hoặc xâm phạm. Điều này cũng phù hợp với các quy định về tài sản, tiếp nhận tài sản, hưởng dụng tài sản và định đoạt tài sản quy định trong Bộ Luật Dân Sự năm 2015 và đúng với khoản 6 Điều 7 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016.

Phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội tại Hội trường của Kỳ họp thứ 6, Quốc hội Khóa 14, ngày 27/10/2018, Đại biểu Quốc hội, Thượng tọa Thích Thanh Quyết nêu quan điểm, việc một số địa phương quản lý hòm công đức mà chỉ áp dụng đối với chùa thờ Phật của Phật giáo mà không thấy áp dụng đối với nhà thờ của Công giáo là không bảo đảm chính sách mọi tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật.

“Một số địa phương đánh đồng giữa quản lý tôn giáo, với quản lý tín ngưỡng, quản lý di tích lịch sử với quản lý tín ngưỡng tôn giáo và đưa ra cách làm không đúng với luật pháp, tạo nên những bức xúc không đáng có”, Thượng tọa nói.

Chúng tôi sẽ tiếp tục trở lại vấn đề này!

“Trụ trì, hoặc Ban hộ tự (tự viện chưa có trụ trì) là người được Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) giao quyền sử dụng, quản lý tự viện theo Hiến chương GHPGVN và pháp luật Nhà nước. Quyền định đoạt tài sản tự viện do Giáo hội nắm giữ”, Điều 27, Hiến chương GHPGVN.

“Không được cản trở, thực hiện hành vi khác gây khó khăn hoặc xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp quyền hưởng dụng của Trụ trì”, Điều 31 Hiến chương GHPGVN.


Thanh Uyên - http://thanhtra.com.vn

Lưu ý : Nguoiphattu.com sẽ biên tập ý kiến của quý vị trước khi xuất bản. Người Phật tử hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và sẽ không đăng những ý kiến cực đoan. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo sẽ không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và quan tâm của quý vị.
Xem tin tức theo ngày:

Tin tức liên quan