Miền trung

Đôi nét về ngôi chùa cổ Vĩnh Phúc Hà Tĩnh

nguoiphattu.com - Chùa Vĩnh Phúc, thường gọi là chùa Sắt, xưa có tên Nông Sắt, ở xã Hương Bộc, tổng Thượng Nhất, nay là xóm 11, xã Tân Lâm Hương, huyện Thạch Hà tỉnh Hà Tĩnh.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_20.jpg

Một trong số ít ngôi chính điện các chùa trên vùng đất Xứ Nghệ còn sót lại.

Theo các văn bia, câu đối và lời của giáo sư Phan Huy Lê về thăm chùa năm 2013, cùng lời kể của Cố nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh và cuốn sách Chùa Cổ còn ghi lại, chùa được xây dựng năm 654  khoảng thế kỷ thứ 7 sau Công Nguyên, trên khuôn viên hơn 7.000 m2.

Trong chùa có hai câu đối:

Vĩnh cửu thiên trung khai tuệ nhật,

Phúc duyên sơn thượng ấm từ vân.

(Dịch nghĩa: Vĩnh viễn giữa trời vừng tuệ đó,Phúc duyên trên núi đám mây từ.)

Dữ thiên địa trường tồn, Dương, Mặc, Lão, Trang hà tại

Cắng cổ kim phụng sự, Lương, Đường, Tần, Hán dĩ lai.

(Dịch nghĩa: Cùng trời đất lâu dài, Dương, Mặc, Lão, Trang đâu nữa?

Suốt xưa nay thờ phụng, Lương, Đường, Tần, Hán đến giờ.)

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_21.jpg

Thiên nhiên bảo vệ ngôi chùa.

Chùa Vĩnh Phúc xưa có đầy đủ các công trình như nhà Tăng, chùa Thượng, chùa Hạ, tượng hộ pháp, cổng tam quan, giếng nước... xung quanh có rất nhiều cây cố rậm rạp, có nhiều cây lấy gỗ như cây Dung, cây Bời lời... cây ăn quả như cây Nhời, cây Bứa, cây Nổ bìa...có rất nhiều loài chim muôn về đây làm tổ sinh sống.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_24.jpg

Chính điện được sơn sửa vào khoảng thập niên 50 - 60.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_25.jpg

Cảnh Chùa xưa uy nghi, nghiêm trang chứa nét đẹp bình an của chốn thiền môn thanh tịnh, cả bốn mùa đều có hoa nở. Cây Nổ Bìa khi quả chính tạo thành những chùm quả trắng xóa trông rất đẹp mắt. Cây cối xum xuê quyện với tiếng hót của chim chóc làm tôn tạo nên một khí địa linh thiêng, trông “Hiền như cảnh Bụt” và “Đẹp như cảnh tiên”.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_22.jpg

Khuôn viên chùa Vĩnh Phúc hiện nay.

Chùa Vĩnh Phúc có một giếng nước trong vắt lấy nước ở giếng Chùa nấu với nước chè xanh Hương Bộc thì được xem như đặc sản tuyệt trần của vùng đất này. Chùa có từ đời Đường. Ngày xưa lối vào cổng Chùa là lối giáp ranh giữa nhà ông Hiếu và nhà anh Hòa bây giờ. Cổng Chùa được làm bằng gỗ, phía trên lợp tranh, hai bên có tượng hai ông gọi là ông Hộ pháp. Qua cổng chùa là vào sân Chùa, trước cửa sân có xây một bàn gọi là thập loại.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_26.jpg

Giếng chùa bị san lấp và cấp đất cho người dân vào cuối năm 2016.

Tiếp đến sân Chùa là nhà bái đường. Có diện tích khoảng 5x9m. Tường xây lợp ngói phía trước có mở ba cửa vòm. Trên đỉnh nóc có cấu tạo lưỡng chầu nguyệt. Cột kèo văn xà làm bằng gỗ lim ở chính giữa có xây một hương án để sư thầy làm lễ và có chổ chứa được khoảng 50 - 60 người dự lễ.

Có một quả chuông đúc dòng chữ “Nông Sắt tự chung” có cù lao và bốn nụ cao khoảng 0,65m, đường kính 0,3m. Một chiếc trống lớn và một bộ chuông nhỏ để tụng kinh niệm Phật. Tiếp nhà bái đường đến chính điện là một khoảng trống có diện tích 4x5, hai bên có hai dãy áp bái. Phía bên phải khoảng trống ngang hàng với áp bái cách 30m có một đền thờ bà Chúa có hoa văn cổ kính rất đẹp. Cạnh bàn thờ bà Chúa là giếng nước.

Nhà chính diện có diện tích khoảng 25m2 xây bằng đá, vôi, mật ong, mái lợp cong cuốn, đường nét tinh xảo. Phía trong thiết trí tôn tượng Tam Thế.  Kế đó một bậc có 3 tôn tượng không rõ tượng gì.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_27.jpg

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_28.jpg

Bậc dưới chính giữa có tượng Phật Thích Ca đản sanh, có 9 con rồng bao phủ gọi là Cửu Long. Tất cả các pho tượng đều làm bằng gỗ quý sơn son thiếp vàng rất đẹp. Gian bên trái có tượng Quan Thế Âm Bồ Tát, bên phải có tượng Địa Tạng. Hai pho tượng này cao gần 2m. Chùa có ruộng riêng khoảng 9 sào đất tốt.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_28a.jpg

Phật tử cung đón HT.Thích Bảo Nghiêm - PCT HĐTS - Trưởng Ban Hoằng pháp TƯ 

- Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Hà Tĩnh trong lần thầy về thăm.

Đây là ngôi chùa duy nhất ở Hương Bộc thời bấy giờ được cấp ruộng riêng. Hàng năm dân làng thay nhau cày cấy để lấy sản phẩm phục vụ việc thờ cúng ở chùa, ở Chùa thực hành các nghi lễ truyền thống theo nghi thức Phật giáo. Trước đại lễ, bà con đến quét dọn vệ sinh sạch sẽ để thầy làm lễ. Người đảm nhiệm những việc này là người có uy tín trong làng như cụ Cửu Mậu, cụ Bẹp Kinh, thầy Nhuận, thầy Thành. Chùa Vĩnh Phúc còn là nơi ghi dấu ấn về sự ra đời của Phật giáo Hà Tĩnh lúc bấy giờ.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_28b.jpg

HT Thích Bảo Nghiêm và Chư tôn đức BTS Phật giáo tỉnh Hà Tĩnh dâng hương lễ Phật.

Do lịch sử thời cuộc của vùng đất Xứ Nghệ “chống mê tín” nên đã ảnh hưởng chung, đất chùa Vĩnh Phúc một số đã bị chiếm dụng, số còn lại đem chia hoặc bán cho người dân sinh sống bao bọc xung quanh, hiện tại không còn lối đi riêng. Trên thực tế chùa chỉ còn lại 192m2, môi trường xung quanh chăn nuôi ô uế, các hoạt động hết sức khó khăn và chật chội. Phật tử nơi đây cũng đã 3 lần thỉnh các sư về trú trì hoặc nhờ trợ duyên bảo bọc nhưng ai nấy đều lặng lẽ không có câu hồi đáp…

Chứng kiến ngôi cổ tự hơn 1 ngàn năm bị mai một, bỏ hoang và hư hỏng nặng không người chăm nom. Ngày 19 tháng 6 năm Mậu Tuất (2018), một cư sĩ Phật tử đã đứng ra khôi phục, làm hồ sơ thủ tục để hợp pháp hóa các hoạt động và đã được sự chấp thuận của các cấp Giáo hội, các cấp chính quyền địa phương và cơ quan quản lý tôn giáo. Hiện nay, Phật tử đạo tràng nơi đây đang vận động các hộ dân xung quanh bán lại đất cho Chùa, đồng thời kêu gọi hảo tâm của mọi người để mở rộng khuôn viên chùa.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_29.jpg

Thượng tọa Thích Chân Tính - Trụ trì chùa Hoằng Pháp (TPHCM) cùng Chư tôn đức thăm chùa.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_210.jpg

Tại chùa Vĩnh Phúc hiện nay, các ngày lễ được xem là chính thức như ngày vía Hòa thượng Thích Nhật Sách - pháp hiệu Thích Tinh Cần (nguyên Hội trưởng Hội Phật giáo Hà Tĩnh 1934 -1955, mồng 3/7 âm lịch), đại lễ Phật đản; ngày lễ Thành đạo. Ngoài các nghi lễ truyền thống mỗi năm Chùa đều thỉnh Chư tăng ni về làm lễ cầu an; cầu siêu cho đạo tràng tín chúng, tại đây có hơn 70 Phật tử đa số làm nông, trong đó có 20 Phật tử thường xuyên về chùa công quả, tu học, mỗi tháng đều đặn 2 thời sám hối – tụng giới, cúng cháo mỗi chiều, những tháng rảnh rỗi không vướng bận mùa màng chùa đều tổ chức ngày tu an lạc – ngồi thiền, niệm Phật, tụng kinh ăn cơm với nhau, các ngày Tết, lễ vía truyền thống cũng được tổ chức đầy đủ.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_2aa1.jpg

Lễ Vu lan báo hiếu - Tri ân Chư vị Tổ sư năm 2018.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_2aab2.jpg

Sư cô Thiền Luận - Thiền viện Trúc Lâm Bảo Sơn (BRVT) trợ duyên lễ Vu lan 2018.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_2a0.jpg

Ban Tôn giáo, Ban Dân vận, Công an tỉnh, UBND huyện Thạch Hà, UB xã Thạch Hương chúc mừng.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_2aa0.jpg

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_215.jpg

Lễ vía Hòa thượng Thích Nhật Sách - Tri ân chư tổ - Vu lan thắng hội năm 2017.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_212.jpg

Đạo tràng Phật tử lễ Phật sám hối - ảnh 2019

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_213.jpg

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_217.jpg

Lễ cầu an đầu năm Tân Sửu - 2021.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_218.jpg

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_219.jpg

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_220.jpg

Cúng thí trong lễ cầu an năm Tân Sửu.

nguoiphattu_com_chua_vinh_phuc_2021_221.jpg

Lưu ý : Nguoiphattu.com sẽ biên tập ý kiến của quý vị trước khi xuất bản. Người Phật tử hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và sẽ không đăng những ý kiến cực đoan. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo sẽ không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và quan tâm của quý vị.
Xem tin tức theo ngày:

Tin tức liên quan