Ngày truyền thống PG

Mùa vu lan có nhiều phương cách để tri ân thiết thực

nguoiphattu.com - Phật dạy: “Này các Tỳ Kheo, có hai hạng người, ta nói là không thể trả ơn được. Thế nào là hai? Đó là Mẹ và Cha. Nếu một bên vai cõng Mẹ, một bên vai cõng Cha, làm như vậy suốt một trăm năm, cho đến khi Cha Mẹ trăm tuổi. Như vậy, này các Tỳ Kheo, cũng chưa làm đủ để trả ơn cho Mẹ và Cha

Mùa Thu, tháng bảy, thường gọi là mùa Vu Lan, mùa báo hiếu của những người con Phật thuộc Phật giáo Bắc truyền.

Từ ngày lễ cài hoa được du nhập vào Việt Nam, tuy được tiếp biến nét văn hóa nước ngoài, truyền thống báo hiếu của người Việt đã có thêm nét đẹp nghệ thuật trong lễ cài hoa. Nghi thức cài hoa hồng tại Việt Nam khởi xuất từ cuốn sách "Bông Hồng cài áo" của thầy Thích Nhất Hạnh vào tháng 8 năm 1962, được nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ phổ nhạc rất nổi tiếng và rất truyền cảm. Suốt nhiều thập kỷ nhạc phẩm được sử dụng trong dịp báo hiếu vào mùa Vu Lan trong Tháng Bảy mưa Ngâu. Đã có nhiều ca ca sĩ từng hát nhạc bản "Bông Hồng cài áo" như: Thái Thanh, Duy Khánh, Khánh Ly, Tuấn Ngọc, Miên Đức Thắng, Nguyễn Hưng, Cẩm Vân, Quang Linh, Bằng Kiều, Đan Trường, Mạnh Quỳnh...

Nguyên nhân, vào một dịp Thiền sư Thích Nhất Hạnh chứng kiến ngày lễ của mẹ về một tập tục đẹp mà thầy gặp ở Nhật Bản, thầy viết:

"Tây phương không có ngày Vu Lan nhưng cũng có Ngày Mẹ (Mother's Day) mồng mười tháng năm (năm đó). Tôi nhà quê không biết cái tục ấy. Có một ngày tôi đi với Thầy Thiên Ân tới nhà sách ở khu Ginza ở Ðông Kinh (Tokyo), nửa đường gặp mấy người sinh viên Nhật, bạn của thầy Thiên Ân. Có một cô sinh viên hỏi nhỏ Thầy Thiên Ân một câu, rồi lấy ở trong sắc ra một bông hoa cẩm chướng màu trắng cài vào khuy áo tràng của tôi. Tôi lạ lùng, bỡ ngỡ, không biết cô làm gì, nhưng không dám hỏi, cố giữ vẻ tự nhiên, nghĩ rằng có một tục lệ chi đó. Sau khi họ nói chuyện xong, chúng tôi vào nhà sách, thầy Thiên Ân mới giảng cho tôi biết đó là Ngày Mẹ, theo tục Tây phương. Nếu anh còn mẹ, anh sẽ được cài một bông hoa màu hồng trên áo, và anh sẽ tự hào được còn mẹ. Còn nếu anh mất mẹ, anh sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng...

Thay vì dùng hoa Cẩm Chướng như ở Nhật, thầy dùng hoa hồng để thích hợp với sở thích của người Việt. Từ đó, hoa hồng hai màu trắng đỏ, màu trắng biểu tượng mất mẹ mất cha và màu đỏ còn cha còn mẹ. Biểu tượng đó gợi nhớ ân sanh thành dưỡng dục của hai đấng cao sơn.

Lễ cài hoa chỉ là một phần của lễ báo hiếu. Báo hiếu xuất phát từ nguồn gốc của Phật giáo Bắc truyền với bản kinh ngắn -"Phật thuyết kinh Vu Lan Bồn" do ngài Trúc Pháp Hộ dịch từ Sanskrit sang Hán vào đời Tây Tấn (750 - 801 sau công nguyên). Chữ Vu Lan phiên âm từ chữ Ullambana, nghĩa chữ Hán là giải đảo huyền, có nghĩa "cứu nạn treo ngược". Theo sự tích Thánh Tăng Mục Kiền Liên đại hiếu đã cứu mẹ của mình ra khỏi kiếp ngạ quỷ, qua sự hướng dẫn và giải thích của đức Thế Tôn. Vu Lan là ngày lễ hằng năm để tưởng nhớ công ơn cha mẹ (và tổ tiên nói chung) .

Kinh Thi có câu: “Phụ hề sinh ngã. Mẫu hề cúc ngã. Ai ai phụ mẫu, Sinh ngã cù lao. Dục báo thâm ân, hiếu thiên vãn cực”. (Cha sinh ra ta. Mẹ nuôi nấng ta. Thương Cha Mẹ lắm, vì sinh ta nhọc nhằn. Đến khi muốn báo đáp ân sâu, thì than ôi, trời cao không cùng!).

Phật dạy: “Này các Tỳ Kheo, có hai hạng người, ta nói là không thể trả ơn được. Thế nào là hai? Đó là Mẹ và Cha. Nếu một bên vai cõng Mẹ, một bên vai cõng Cha, làm như vậy suốt một trăm năm, cho đến khi Cha Mẹ trăm tuổi. Như vậy, này các Tỳ Kheo, cũng chưa làm đủ để trả ơn cho Mẹ và Cha. Nếu đấm bóp, thoa xức, tắm rửa, xoa gội và dù tại đấy, Mẹ Cha có vãi đại tiện, tiểu tiện, dù như vậy, này các Tỳ Kheo, cũng chưa làm đủ để trả ơn Mẹ và Cha...” (Kinh Tăng Chi I-75)
Phật dạy trong Kinh Nhẫn Nhục: “Cùng tột điều thiện không gì hơn hiếu, cùng tột điều ác không gì hơn bất  hiếu”.

Phật dạy: “Những gia đình nào, này các Tỳ Kheo, trong ấy các con cái kính lễ Mẹ Cha ở trong nhà, những gia đình ấy được chấp nhận ngang bằng với Phạm Thiên. Những gia đình nào, này các Tỳ Kheo, trong ấy các con cái kính lễ Mẹ Cha ở trong nhà, những gia đình ấy được chấp nhận như các đạo sư thời xưa. Những gia đình nào, này các Tỳ Kheo, trong ấy các con cái kính lễ Mẹ Cha ở trong nhà, những gia đình ấy được chấp nhận là đáng được cúng dường”.
Phạm Thiên, này các Tỳ Kheo, là đồng nghĩa với Mẹ Cha. Các đạo sư thời xưa, này các Tỳ Kheo, là đồng nghĩa với Mẹ Cha. Đáng được cúng dường, này các Tỳ Kheo, là đồng nghĩa với Mẹ Cha. Vì cớ sao? Giúp đỡ rất nhiều, này các Tỳ Kheo, là Mẹ Cha đối với con cái, nuôi chúng lớn, dưỡng dục chúng, giới thiệu chúng vào đời” (Phật thuyết như vậy, Cat, 7 - 503)
Hiếu và báo hiếu rất quan trọng với người con Phật cũng như truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc. Trước khi có tập quán báo ân nhân mùa Vu Lan, người dân vẫn biết cung phụng hầu hạ cha mẹ lúc về già. Con cái có dịp phụng dưỡng để báo hiếu mẹ cha trong xã hội ta. Các nước tiên tiến, cha mẹ già phải sống cô độc, cô đơn trong viện dưỡng lão. Con có hiếu lắm, cũng chỉ đáo lai thăm viếng vào cuối tuần, nhưng đa phần bỏ mặc mẹ cha hẩm hiu với bốn vách tường giữa những lão ông lão bà đồng cảnh ngộ.

Thời gian qua, hình thức tri ân báo hiếu của người Phật tử chỉ thể hiện trong mùa Vu Lan, với sự chứng minh của chư Tăng-Ni, đọc bài ý nghĩa và ghi nhớ công lao cha mẹ, tặng món quà tượng trưng và quỳ trước mẹ cha, ôm hôn, rồi cài hoa. Tuy chỉ có thế, nhưng đủ tạo cảm động cho những ai có mặt. Năm nào cũng tái diễn như thế trở thành lối mòn nhàm chán, đưa đến biểu diễn hình thức hơn là tạo ý nghĩa thâm sâu thật sự của việc báo hiếu. Năm nay, với góp ý của một Phật tử, gia đình chị Nguyệt tại Nghệ An đã thực hiện một nghi cách báo hiếu thật sâu sắc và đậm nét thực tế tại gia. Người Phật tử khởi xướng có tên là Pháp Minh, đã thực hiện mỗi ngày khi phục dịch thân mẫu ngoài trăm tuổi, vệ sinh chăm sóc hàng ngày một cách nhiệt tình và thật lòng, không tỏ ra gớm ghiết ghê bẩn như hầu hết những ai chăm sóc người già; chẳng những thế, sau khi cụ bà được sạch sẽ, anh còn ôm hôn bà cụ, làm bà cảm động và nói: -"Con cực với mẹ quá, mẹ bẩn thỉu mà con phục vụ không ngại ngùng..." - có gì đâu mẹ, anh đáp- mẹ đâu có hôi dơ gì, cũng đâu cực bằng mẹ đã vì con chăm sóc con suốt thời kỳ thơ ấu. Con lo cho mẹ như thế chả thấm vào đâu". Bà cụ rơm rớm nước mắt, cười sung sướng càng làm nhăn nheo thêm những luống cày trên má.

Chị Nguyệt cùng chồng cũng tổ chức báo hiếu có sự tham dự của anh em bà con trong ngày 24/8 vừa qua. Cụ ông sau khi được vợ chồng chị Nguyệt chăm sóc tận tình, nói lời yêu thương và đọc lên những suy nghĩ về công ơn cha mẹ, vòng hoa quàng vào cổ. Ông cụ cũng cảm động và những ai chứng kiến đều phấn khởi, tình nguyện năm sau họ xin được đứng ra thực hiện. Một giỏ trái cây được gửi từ cao nguyên chúc mừng thân sinh của chị Nguyệt, ông cụ đã tiếp chuyện với Pháp Minh bằng tâm thái vui vẻ sung sướng và cảm động.

nguoiphattu.com_le bao an00.jpg

nguoiphattu.com_le bao an 100.jpg

nguoiphattu.com_le bao an02.jpg



Theo anh Pháp Minh, ta phải thể hiện báo hiếu bằng hành động cụ thể chứ không phải trình diễn như những thủ tục bao năm qua mỗi lần Vu Lan về. Tại sao hàng ngày ta không thể hiện hiếu thảo mà phải đợi đến mùa Vu Lan ? Ông cụ thân sinh của Pháp Minh cũng ngoài trăm tuổi vừa qua đời năm ngoái. Khi ông cụ còn tại tiền, tuy rất bận rộn việc nương rẫy, anh ta vẫn chăm sóc song thân một cách chu tất, nay còn mỗi cụ bà, anh còn tận tụy hơn để thể hiện đúng chức năng của người con Phật. Theo Pháp Minh, mỗi mùa Vu Lan, ta nên tổ chức tri ân, báo hiếu tại nhà với sự tham gia của con cháu, để cháu con noi gương. Đây là sáng kiến báo ân qua hình thức tổ chức tại gia, chúng ta cần nghiên cứu áp dụng để tăng thêm sự phong phú mùa báo hiếu của Phật giáo.

25/8/2015

Cái gì trở thành truyền thống tốt đẹp phù hợp với lòng người đừng nên phá bỏ.Không trân trọng quá khứ chúng ta sẽ không có tương lai.Cứ duy trì và phát huy truyền thống cài hoa hồng tại chùa như xưa nay đã làm,vì lễ này gây xúc động lòng người mà chúng ta chứng kiến nhiều nơi.Mong tác giả Minh Mẫn đừng nên viết những bài làm tổn thương lòng người,tổn thương nét đẹp văn hóa của Đạo pháp!

tâm thanh - 27-08-2015 22:41

  Trả lời  | Thích   

Mô hình nầy tuy là mới nhưng thật ra quá cũ đối với dân tộc mình. Mới là vì lâu nay cứ tổ chức tập thể ở chùa, mang tính hình thức mà thiếu sâu lắng nội dung, nay làm tại gia thì thấy là mới. Sự chăm sóc cha mẹ không có gì là mới, nhưng cái mới là tổ chức hẳn một buổi lễ có đông đủ giòng họ con cái. Cái mới nữa là dám bộc lộ tình cảm chân thành của mình đến đấng sanh thành.. xin lỗi cha mẹ những điều đã làm cha mẹ buồn và chăm sóc thật lòng cha mẹ, nói lên chân tình đối với cha mẹ. không cần cài hoa mà vẫn thể hiện sâu sắc lòng hiếu nhân mùa vu lan. Không nhất thiết phải rằm, mà sau rằm hay bất cứ lúc nào cũng có thể thực hiện hạnh hiếu của mình. Chúc các bạn can đảm thực hiện. Nam mô đại hiếu Mục Kiền Liên Bồ Tát

Minh Mẫn - 27-08-2015 06:06

  Trả lời  | Thích   188

Thưa bạn Diệu Thanh: Làm con thì ngày nào mình cũng có thể báo hiếu cho cha mẹ, chứ không phải đợi đến ngày lễ Vu Lan mới báo hiếu đâu ạ, không biết cha mẹ của bạn bao nhiêu tuổi, nhưng dù có bao nhiêu đi nữa thì ba mẹ cũng là người sinh ra ta, nên tổ chức sớm đi bạn, nếu không thì giây phút trước và giây phút sau sẽ cách xa ngàn trùng mây nước..! Ba mẹ chỉ cần lời nói của người con thiết tha xuất phát từ cõi lòng, cử chỉ thật cung kính như khi bạn đối diện với Chư Tăng, với Phật vậy, lễ vật thì tùy khả năng, tùy tấm lòng của bạn và cũng nên xem cha mẹ đang cần những điều gì nhất bạn nhé, đơn giản thôi mà…Còn đây là những gợi ý của tôi, tùy bạn nói sao cho phù hợp với hoàn cảnh và trường hợp của bạn thôi…Kính chúc bạn một mùa Vu Lan trọn đầy hiếu đạo. Kính Thân. KÍNH THƯA CHA MẸ..! Các anh chị em chúng con đây. là những người con do mẹ sinh ra, do cha nuôi dưỡng từ lúc bé bỏng chào đời, cho đến khi khôn lớn. Cha mẹ lo chạy thuốc men khi con ốm đau bệnh tật, lo cho cơm áo học hành, nghề nghiệp, lo dựng vợ gã chồng để cho con nương tựa làm ăn sinh sống. Thời gian thắm thoát qua mau, anh chị em chúng con ai cũng có một mái ấm gia đình riêng, lo làm ăn vật lộn với cuộc sống, không hề để tâm đến Ba Mẹ giờ này buồn vui hay đói no nóng lạnh, không biết Ba Mẹ đang cần điều gì, thiếu thốn những cái gì..? Thế rồi, mỗi mùa Vu Lan trở về chúng con lại đến chùa để công quả, tụng kinh cầu nguyện, phóng sanh tu phước, được cài đóa hoa hồng trên ngực áo, thầm nghĩ rằng như thế là đủ, đã tròn hiếu đạo. Nhưng đâu biết rằng: trong mái nhà xưa Ba Mẹ vẫn đứng tựa cửa trông con? Từng giờ trôi qua, chính con đã làm cho đôi mắt của Ba Mẹ thâm quầng, vết nhăn nheo thêm hằn sâu lên đôi má. Ba Mẹ tảo tần nuôi con hơn mấy mươi năm qua, tóc nay đã bạc, mắt đã mờ, lưng còng gối mỏi cũng vì chúng con. Công khó của cha cao xa vòi vọi như núi Thái Sơn. Nghĩa tình của Mẹ sâu thẳm tựa như nước bốn biển, chúng con không biết làm sao mà đáp đền ân nghĩa này cho hết được. Cúi xin Ba Mẹ thương xót mà bỏ qua những lỗi lầm vụng dại, những tội lỗi bất hiếu của con. Hôm nay trong tiết tháng bảy, trời đã vào thu. Tất cả mọi người phật tử đều hướng vọng về Lễ Vu Lan để báo đáp công ơn sinh thành dưỡng dục của cha mẹ. Chúng con trở về quây quần bên Cha, bên Mẹ và con sắm sửa chút ít lễ vật xin dâng tiến lên Cha Mẹ mong Cha Mẹ vui lòng thọ nhận, để cho chúng con có được cơ hội báo đáp ân thâm của cha mẹ trong muôn một.

Hoàng Nguyệt - 27-08-2015 04:34

  Trả lời  | Thích   893

Kính Bạch Chư Tôn Đức:: Con đọc đi đọc lại bài này liên tục, cảm thấy xót xa, ray rức cho riêng mình, vẫn chưa tròn hiếu đạo, dù hằng tháng con đã trả tiền lương để nhờ người chăm sóc cẩn thận, chu đáo. Tuy rất thương nhưng không thể sớm tối cận kề vì Ba Mẹ rất khó tính, năm nào con cũng về chùa làm lễ Vu Lan, tụng kinh Báo Ân, cầu an, phóng sanh, cài hoa hồng để hồi hướng về Ba Mẹ, nhưng sau đó con cảm thấy trong lòng vẫn bất an…Hôm nay, con muốn thực hành theo phương pháp này, nhưng không biết bắt đầu từ đâu? Chỉ còn có một ngày nữa là hết Lễ Vu Lan rồi, tổ chức thế nào cho kịp? Hơn nữa, phải nói với Ba Mẹ lời nói như thế nào cho hợp lẽ đạo? Kính Bạch Chư Tôn Đức: Khi giao tiếp với mọi người ngoài xã hội, trên trang mạng..v..v..rất là dễ dàng, nhưng khi đối diện với đấng sinh thành, vị đại ân nhân của mình, thì miệng con cứ ấp a ấp úng, không có một câu nói nào cho trọn vẹn...Con xin chư vị hoan hỷ giúp cho con được giải tỏa nỗi lòng…và nếu cô Nguyệt có lên trang này thì xin cô cho tôi xin vài lời gợi ý để thưa với Ba Mẹ. Con xin đảnh lễ cúng dường và tri ân…

Vâng, được quỳ xuống bên Ba Má để xin lỗi, để thưa hỏi là nét đẹp ngàn đời của dân tộc Việt Nam mà gần đây đã bị lãng quên. Đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến giới trẻ càng ngày trở nên manh động, tội phạm dẫy đầy, để rồi làm khổ cho Ba Má, muốn sống không được muốn chết cũng không xong…Tuy ở các chùa vẫn có tổ chức nhưng vì tập trung các gia đình quá đông, nên cảm thấy vẫn chưa thể hiện hết tấm lòng tha thiết của người con đối với các đấng sinh thành…Tổ chức ở nhà như thế này thì quá hay, sẽ giúp cho các gia đình của bạn bè, bà con nội ngoại, hàng xóm láng giềng học tập làm theo…Trân trọng cám ơn gia đình đạo hữu Nguyệt, đã đóng góp cho vườn hoa Phật Giáo một cành hoa tươi thắm..!

Mời Thầy Mẹ về chùa để cùng mọi người làm lễ báo ân thì Thầy Mẹ không thích đi, vì không quen và hơn nữa Mẹ tôi không thể đi lai được, tôi đang lúng túng không biết phải làm sao.. Thế rồi bây giờ đọc bài này tôi vô cùng phấn khởi, sẽ có cách làm lễ báo ân cho Thầy Mẹ tôi rồi, xin cám ơn báo nguoiphattu, cám ơn bài viết của Minh Mẫn và xin cám ơn cô Nguyệt đã tìm ra giãi pháp này..hay quá..rất là hay..!

Đình Thanh - 26-08-2015 06:34

  Trả lời  | Thích   179

Qua bài viết của cư sĩ Minh Mẫn về Lễ Báo Ân của gia đình cô Nguyệt tôi nhận thấy rằng: 1- Cô đã ứng dụng được lời Phật dạy vào đời sống hằng ngày của người phật tử. 2- Lễ Vu Lan tổ chức ở tại gia đình có đầy đủ con cháu nội ngoại, không kém phần trang nghiêm mà lại làm tăng thêm ý nghĩa Phật Hóa Gia Đình. 3- Mô hình này thật là mới và rất có ý nghĩa thiết thực, xin chư tăng nên khuyến khích rộng rãi cho mọi người phật tử áp dụng, để giáo lý Phật Đà được tỏa rộng vào trong từng ngõ ngách của cuộc đời.

Nga Đoàn - 26-08-2015 03:04

  Trả lời  | Thích   803

Lưu ý : Nguoiphattu.com sẽ biên tập ý kiến của quý vị trước khi xuất bản. Người Phật tử hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và sẽ không đăng những ý kiến cực đoan. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo sẽ không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và quan tâm của quý vị.
Xem tin tức theo ngày:

Tin tức liên quan