Văn học - Tùy bút

Miếng giấy gói xôi và chuyện xe hoa Phật đản

nguoiphattu.com - Những ai sinh ra và lớn lên trong thành phố này, ngay từ nhỏ đã biết đến không khí háo hức xe hoa mừng Phật đản hằng năm, nhất là các anh chị em đoàn sinh Phật tử thì cái không khí hân hoan ấy càng rạo rực gấp bội phần; đó còn là những giây phút đi vào tâm khảm với biết bao kỷ niệm vui buồn cùng Đạo pháp.

Tại sao Phật giáo TPHCM bỏ xe rước Phật hai năm nay ?

Ngày chủ nhật vừa rồi  vào bệnh viện thăm người bạn đạo đang nằm điều trị  căn bịnh suy nhược thần kinh (!), người con trai cả của anh, cháu Nguyên  Hà - Nguyễn Hoài Dũng, hiện cũng là Huynh trưởng cấp Tín của GĐPT, chìa ra cho tôi xem một tờ báo bị xé làm đôi. Khi chưa hết ngạc nhiên thì cháu Dũng nói “Hồi sáng này mấy đứa em mua hai gói xôi bắp đem vô cho con và ba con ăn, vô tình con thấy tờ giấy gói xôi có in bản tin này nên ba biểu con xếp giữ lại, chờ đưa cho bác”.

Sau khi cố gắng ghép đôi, ghép tư lại  và đọc chữ được chữ mất, thì…Chèn đét ơi ! Đây là bản tin  về ngày lễ Phật đản tại thành phố mình đây mà! Dẹp qua một bên thắc mắc tại sao nó lại trở thành giấy gói xôi quá nhanh như vậy  khi nghe anh bạn  mình thều thào,  nắm tay tôi nói   rằng: Đạo hữu ơi! Ở ngoài xã hội ông bà ta hay nói “nước đỗ lá môn”, còn  chuyện này  thì phải gọi là “nước đỗ lá…sen” là hỏng có oan chút nào, rồi  anh bạn tôi ho sù sụ nằm quay mặt vô tường ! Lo ngại sức khỏe người bạn vong niên của mình trước những vấn đề này mà lúc bình sinh anh em thường  đàm luận  không nguôi, tôi ra dấu cho cháu Dũng bước nhẹ ra ban công để cố gắng tiêu hóa hết sự ngỡ ngàng  trong tờ giấy gói xôi này.

Nói nào ngay, những dòng đầu của  bản tin trong miếng giấy gói xôi đó thông báo là lễ Phật đản năm nay cũng nằm trong sự ưu tư và lo lắng của nhiều ban ngành, lãnh đạo Phật giáo. Chính vì vậy mà người đọc sẽ  nhanh chóng có được  tấm lòng hoan hỷ, đồng cảm, phấn khởi, hồ hỡi và vui vẻ nữa đó. Nhưng mà, ta nói thiệt khổ hết sức, vì ở đời mấy cái chữ “nhưng” này cứ làm  khổ  bà con miết. Bởi vì  đọc đi đọc lại (vì bị nhàu nát trong quá trình gói xôi) thì sẽ thấy  trách nhiệm cũng như ý nghĩa lễ Phật Đản  của thành phố năm nay quá lớn, quá đặc biệt như vầy – xin chép lại nguyên văn “Đại lễ Phật đản của Phật giáo thành phố năm nay hướng đến chào mừng kỷ niệm 40 năm giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước và kỷ niệm 52 năm cuộc  tranh đấu của Phật giáo chống chế độ độc tài Ngô Đình Diệm. Do đó, Ban tổ chức đại lễ Phật đản kết hợp với Ban Văn hóa GHPGVN TP.HCM, Phân ban Ni giới TP.HCM sẽ tổ chức nhiều sự kiện văn hóa chào mừng….”

Thiệt là háo hức quá đi. Bản tin còn nói đến  việc bàn giao mặt bằng Việt Nam Quốc Tự để làm lễ đài (Mô Phật! Hỏng biết năm nay phông nền lễ đài có in lại đền Taj Mahal của ông vua đạo Hồi ở Ấn Độ không nhỉ ?), rồi sẽ  có ẩm thực chay, biểu diễn văn nghệ, triển lãm thành tựu 40 năm Phật giáo thành phố…HẾT ! Còn chứ, còn vụ diễu hành xe hoa mừng Phật đản nữa,  điều này đã là truyền thống lâu đời của Sài gòn mình mà, không thể thiếu à nghen, nhưng (cũng chữ NHƯNG) “sẽ tổ chức diễu hành xe hoa NẾU CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ CHO PHÉP”. (Tôi nhấn mạnh). Anh em  Phật tử chúng tôi không  dám lạm bàn  về cụm từ này, xin dành cho tất cả những ai còn ưu tư lo lắng thật sự cho ngày Phật đản  mang tính truyền thống tại thành phố mình suy ngẫm. Nhưng trước hết  xin nhớ cho bây giờ không phải thời bị thực dân Pháp o ép, và sau đó là thời hậu Pháp thuộc với  ông vua Gia tô giáo kìm hảm Phật giáo bằng luật Đạo Dụ số 10, mầng việc gì, tổ chức cúng kiến chi cũng phải xin phép, vì Phật giáo chỉ là một hội đoàn cỏn con  mà thôi.

Khi người bạn của tôi đang nằm kia còn khỏe, năm nào nhân mùa Phật đản  đều cùng nhau đi  dìa những vùng  khỉ ho cò gáy, những nơi mà ánh sáng Phật pháp còn lu mờ, những nơi mà mấy ông thầy cúng là vua một cõi và ngoại giáo đang chực chờ  hằng ngày  hằng giờ để  thâu tóm, tìm kiếm tín đồ; đi xin xỏ từng lá cờ, từng chiếc lồng đèn Phật đản, bỏ ra thêm  tiền của để vận động  mua trúc, giấy kiến dán thêm lồng đèn  để phát, thậm chí có nơi phải năn nỉ, cho bà con treo ngày Phật đản sanh. Nếu ở sài thành có xe hoa  Phật đản thì ở những nơi này anh em chúng tôi  còn  khuyến khích bà con  làm được những chiếc ghe bông mừng Phật đản, chạy máy đuôi tôm lạch bạch khắc vàm rạch thôn quê đếm trăng rằm, khuấy động một vùng quê xa lắc.

Dòm những chiếc ghe bông ấy mà anh em chúng tôi  rơi nước mắt, chạnh lòng nghĩ đến  những chiếc xe hoa  Phật đản rực rỡ của  thành phố mình, năm có năm không, truyền thống bị đứt đoạn vì có tư tưởng xem nhẹ.  Có ai biết được ở những vùng quê ấy  giữa đám lá tối trời, khi các ghe bông chạy ngang qua, trẻ em thì vui reo còn người lớn thì bày hương ành bên sau mỗi sàn nước  bến ghe nhà mình. Một nhành bông bụp bên hông nhà, một nhánh dừa nước ven bờ rạch, một chùm bông dừa hay  một nhánh bông lài, thậm chí  một đám bông lục bình, tất cả  đều  được hái bởi tấm lòng thơm thảo của bà con chơn chất . Hoa sẽ theo gió  bay  hết hương thơm nhưng tấm lòng ấy của bà con, của những người  giúp làm nên  sự kiện sẽ có sức tỏa ngát bốn phương trời mà còn mãi với thế nhân (đức Phật mình có nói như vậy mà). Một năm, hai năm và thậm chí hàng chục hàng trăm năm một truyền thống mới được xác lập và định vị. Còn ở  đây Phật giáo thành phố quá nhẹ nhàng trong  suy nghĩ và tùy tiện dựa vào  nhiều lý do khó chấp nhận. Ngay cả viện lý do Việt Nam Quốc Tự  đang xây dựng, cần dồn hết nguồn lực vô đó, cũng không  thuyết phục lắm đâu. Chuyện Việt Nam Quốc Tự là chuyện muôn đời, nếu nói theo  bây giờ là nó thuộc phạm trù văn hóa vật thể, có niềm tự hào riêng và góc đứng riêng. Còn chuyện diểu hành xe hoa mừng Phật đản thuộc về văn hóa phi vật thể, có gia trị tâm hồn  rất lớn, tồn tại và song hành với  Việt Nam Quốc Tự là văn hóa vật thể. Vậy nếu  dẹp bỏ cái này để  chú trọng cái kia là điều không thể có và không bao giờ chấp nhận được. Chúng ta sẽ mang tội với thế hệ  mai sau biết là bao nhiêu.

Những ai sinh ra và lớn lên trong thành phố này, ngay từ nhỏ đã biết đến không khí háo hức xe hoa mừng Phật đản hằng năm, nhất là các anh chị em là đoàn sinh  Phật tử thì cái  không khí hân hoan ấy càng rạo rực gấp bội phần; đó còn là những giây phút đi vào tâm khảm với biết bao kỷ niệm  vui buồn cùng  Đạo pháp. Chắc chắn những vị này không  hề xem nhẹ  và luôn ủng hộ để những vòng quay của từng chiếc xe hoa mừng Phật đản được yên bình, nhẹ nhàng  đi vào lòng người không bao giờ đứt quảng. Xem xong 3 tấm hình dưới đây chúng ta chắc chắn sẽ không khỏi chạnh lòng về một ký ức đẹp, rất đẹp về  hình ảnh chiếc xe hoa mừng Phật đản trong từng  ký ức mỗi cá nhân. Cho thấy tiền bạc không có nghĩa gì so với tấm lòng con người dâng lên đức Thế Tôn nhân dịp Ngài thị hiện đản sanh. 

nguoiphattu_com xe hoa phat dan00.jpg

Xe con rùa, tức xe dùng để chở cát đá, gạch xi măng của  thợ xây dựng.

nguoiphattu_com xe hoa phat dan01.jpg

Anh Huynh trưởng dù khuyết tật cũng cố sức chạy theo đoàn xe hoa với chiếc xe đặc biệt của riêng mình.

nguoiphattu_com xe hoa phat dan02.jpg

 Những chiếc xe đạp cũng trở thành  tấm lòng  thanh cao của họ dâng lên đức Phật.

Như vậy thì lạm dụng các sự kiện lớn Chào mừng - Kỷ niệm cái nỗi gì khi chỉ lèo tèo vài ba hoạt động  mà năm nào, chùa nào cũng đều có tổ chức? Nhất là mãng văn nghệ và triển lãm, đã có sự gồng mình  gánh vác  ở đây nhưng sức lực ấy  không thể và không đủ sức khỏa lấp hết sư yếu kém trong tư duy tổ chức  thực sự của chính nội lực Phật giáo thành phố hiện có. Nếu như các niên khóa trước  Ban Văn hóa PG  đã làm ù lì và  đè bẹp nội  lực phát triển văn nghệ Phật giáo bao nhiêu thì bây giờ nào có khác chi ngày ấy khi mà làm một buổi văn nghệ chỉ dựa vào một hai cá nhân (mang hình thức thầy tu) để tranh thủ sự  hưởng ứng nhiều  nơi? Còn triển lãm ư? Dù sao cũng chỉ là một hình thức tĩnh  (trong  phòng ốc) so với các hình thức trực diện  bên ngoài xã hội, nhưng  triển lãm vẫn có một góc giá trị riêng của nó và dù vậy đi chăng nữa cũng chưa thể nâng tầm ý nghĩa kỷ niệm - chào mừng đúng nghĩa. Những cố gắng vay mượn (nghĩa đen và nghĩa bóng), chạy vạy và tất nhiên tốn một khoản chi phí vận chuyển, bảo quản tương đối là điều không  tránh khỏi.

Tờ giấy gói xôi trong tay tôi  bổng nhàu nát tự bao giờ. Nhìn vô  kia người bạn  mình đang nằm đó. Phật đản năm nay rồi anh em chúng tôi có thế vắng đi một nhân lực  để có thể tiếp tục cùng nhau làm những điều lợi ích cho Phật đản, cho đạo pháp ở những nơi xa lắc tí tè nào đó, nơi mà không có chức vụ, tranh giành, đấu đá nhau, mà chỉ có mỗi tấm lòng nôn nao hướng về ngày đản sanh của đức Từ Phụ cao cả.

Cứ miên man thoáng buồn như vậy mà không biết cháu Dũng đã đứng bên cạnh bao giờ. Nó nói vầy nè ”Bác ơi! Ba cháu  bịnh nằm đó nhưng có nói  cháu  vận động thêm đoàn sinh trong GĐPT  trợ giúp mấy bác, mấy bác đứng  buồn. Phật đản năm nay cũng  vậy thôi, vắng Ba cháu nhưng còn có tụi con. Khi nào Ba cháu khỏe thì sẽ  cùng các Bác như xưa”.

Phải rồi. Vắng ba cháu nhưng còn có tụi con, nghe sao mà tan chảy cõi lòng! Cội cây tốt lành đã được trỗi mầm  kế thừa. Vì vậy  tôi muốn nói với  cháu Dũng rằng  tuy ba cháu vắng nhưng truyền thống và sức mạnh  tương thân tương ái vẫn sống, nhưng nếu một truyền thống mà mất đi thì giá trị sống của một thế hệ, một tập thể cũng sẽ mất theo.

Lưu ý : Nguoiphattu.com sẽ biên tập ý kiến của quý vị trước khi xuất bản. Người Phật tử hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và sẽ không đăng những ý kiến cực đoan. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo sẽ không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và quan tâm của quý vị.
Xem tin tức theo ngày:

Tin tức liên quan