Văn học - Tùy bút

Tản mạn ngày cuối năm đưa ông Táo

nguoiphattu.com - Ông Trời, Ông Táo của người Việt mình sao mà gần gũi đến vậy. Càng nghỉ càng thấy quả đúng ông bà ta xưa quá tuyệt vời. Tuyệt vời đến mức độ các tôn giáo khác vì muốn gần gũi với người dân cũng phải đánh lận con đen cố tình giành “Ông trời” về phía họ!

Cuối cũng rồi cũng  đến ngày cuối năm, cái ngày như được báo trước bởi  phong tục cúng tiễn đưa Ông Táo về trời 23 tháng chạp. Nhớ lại quảng đời tuổi thơ của mình, khi chưa  đủ trí khôn để  hiểu rõ nguồn gốc, sự tích  Ông Táo, chỉ biết ông qua  hình ảnh  đội mão cánh chuồn xốc xếch, mặc áo dài đen nhưng  không có quần dài, để lộ hai ống quyển đầy lông lá và mang đôi giày quá cở trông rất buồn cười.

ong tao ve troi1.jpg

nhưng cái ngày cúng tiễn ông  lên trời chầu “Ngọc hoàng“ nó thú vị làm sao. Bởi vì trông ông buồn cười vậy nhưng quyền lực của ông nằm trong tớ sớm dài thoòng cặp nách bên mình để trình tấu với Ngọc hoàng. Vậy mà  ngày tiễn đưa ông về trời đã đi vào nếp sống của con dân đất Việt  tự bao đời.

Với  ý nghĩa phóng sinh của con nhà Phật,  tôi rất  kính nễ tục thả cá chép và phóng sinh chim của  bà con miền Bắc nhân ngày  cúng ông Táo. Đây là một việc làm  mang nhiểu ý nghĩa dù nó xuất phát từ quan niệm  tín ngưỡng  là làm phương tiện cho Ông Táo  về trời. Với phần đông người dân phương Nam chúng tôi, tuy ít có thả cá chép  nhưng  thay vào đó là phóng sinh  bất kể cá gì, kể cà chim chóc muông thú, thêm vào đó, nếu  người dân phương Bắc cúng ông táo kèm ba bộ áo quần và mão thì  người  phương Nam có  bộ “cò bay ngựa chạy” cũng gồm  ba bộ áo quần và cờ được cuộn tròn trong một xấp

ong tao ve troi0.jpg

Nhớ hồi nhỏ mình hay  thích ăn  thèo lèo cứt chuột, một lọai kẹo ngọt, khô cứng nhưng rất ngon, chỉ để dành riêng cúng ông Táo

ong tao ve troi4.jpg

Ảnh thèo lèo

,mấy tay anh chị lớn thấy mình nhỏ xíu,ba phải lý giải tên gọi là tại vì trong nhà bếp có nhiều cứt thằn lằn và cứt chuột nên đặt tên như thế! Sau này  tìm hiểu mình mới biết nó xuất phát từ  tiếng Triều Châu là trà liệu - một dụng cụ dùng để ăn khi uống trà.

Với tâm lý trào phúng và bản chất phóng khoáng người Việt mình, đã biến không những ông Táo mà ngay cả Ngọc Hoàng Thượng Đế (ông trời) cũng phải ngồi gần bên mình để trách móc, trò chuyện  tỉ tê  vui buồn, chứ không phải là một vị thần vô đối cứ muốn trừng phát hay ban thưởng ai tùy thích. Ông Trời, Ông Táo của người  Việt mình sao mà gần gũi đến vậy. Càng nghỉ càng thấy quả đúng ông bà ta xưa quá tuyệt vời. Tuyệt vời đến mức độ các tôn giáo  khác vì muốn  gần gũi với  người dân cũng phải đánh lận con đen cố tình giành “Ông trời” về phía họ!

Bởi vậy  về sau này  hình ảnh ông Táo và Ngọc Hoàng đều mang tính chất hài hước nhưng có ý châm biếm, thâm túy trong các vở diễn sân khấu  cho bà con thư giản chuyện  đời ngày cuối năm

ong tao ve troi2.jpg

Hình ảnh Ngọc Hoàng và các táo trong chương trình Táo Quân VTV 2016.

Hồi xưa, khi mới có tivi (đen trắng), cứ đúng 5 giờ chiều ngày  23 tháng chạp đều có  trình chiếu kịch mục ông Táo chầu trời. Người Saigon luôn cúng tiễn ông Táo vào buổi chiều, khác với miền Bắc cúng  vào buổi sáng và trưa, ai cũng đều náo nức chờ xem. Khỏi nói  việc làm này của đài truyền hình khi ấy tăng thêm tính thiêng liêng  rất cao mặc dù  luôn có tiếng cười không ngớt. Bây giờ  các chương trình Táo quân có lại từ giữa thập niên 90 nhưng hầu hết dàn dựng để dành  phát đêm 30 trước giao thừa, lám mất đi rất nhiều ý nghĩa tự thân của chương trình.

Theo  những thông tin ban đầu  tôi có được, chương trình Táo quân năm nay chỉ có Đài truyền hình tỉnh Sóc Trăng là phát đúng ngày 23 tháng chạp  dù mãi tới 22 giờ 30, nhưng vẫn tốt hơn các đài khác. Đài truyền hình tỉnh Vĩnh Long phát lúc 21 ngày 25 tết, đài truyền hình Long An phát 19 giờ 50 ngày 29 tết. Cùng đêm này sẽ tới Đài truyền hình Tp.HCM và  VTV phát Táo quân.

ong tao ve troi3.jpg

Chưa ai dám chắc bà con sẽ chọn chương trình nào, nhưng có lẽ chọn Long An thì hay nhất vì thời gian cận giao thừa bận rộn ra sao ai cũng biết. Hơn nữa nội dung các chương trình Táo bây giờ  đều na ná như nhau,  phần lớn vẫn  chỉ là những  phê phán tránh né và những tiếng cười nhạt nhẽo.

Nơi góc bếp nhà nào, dù lá vách lá đơn sơ hay trong căn biệt thự sang trọng, bàn thờ ông Táo vẫn có một vị trí quan trọng. Đó  đã lá một phần của văn hóa cha ông từ ngàn xưa cón lại. Điều này chứng tỏ ý thức  trong tâm hồn  mỗi người  vẫn còn đó nét thuần Việt luôn được gìn giữ cẩn thận. Nhìn người Hà nội nô nức  ra  bờ sông Hồng thả cá chép vàng, hay ngắm  người Sàigòn  đốt một lọn  “Cò bay ngựa chạy” bên dĩa  kẹo thèo lèo cứt chuột mà thương nhớ quê nhà với  một tuổi thơ ấm áp ngày giáp tết. Hẳn trong thâm tâm mọi người đều tin rằng  nơi bệ chầu Ngọc Hoàng  trên cao, ông Táo đang tâu  vể những việc làm tốt đẹp của gia chủ mình mà suốt một năm qua đã từng chứng kiến. Có bị cho là mê tín hay xa vời huyễn hoặc nhưng đó lại là một  biên địa khác mà chắc chắn rằng nơi đó không có bóng dáng của  truyền thống cha ông mình  ngày xưa  từng biết chắt chiu, chọn lọc những tinh túy cuộc sống đưa vào nhịp thở cho cháu con gìn giữ đến hôm nay.

Để làm sao, nếu có xa xăm mỗi dịp cuối năm, ai cũng phải thốt lên nhẹ nhàng mà rưng rưng như một anh chàng sinh viên xa nhà lần đầu tiên  rằng “ Đứa nào cũng nhớ quá, một chút nắng quê nhà” (trích thơ Huyền Lan).

Ngày tiễn đưa Ông táo về Trời

Lưu ý : Nguoiphattu.com sẽ biên tập ý kiến của quý vị trước khi xuất bản. Người Phật tử hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và sẽ không đăng những ý kiến cực đoan. Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo sẽ không được đăng. Cám ơn sự đóng góp và quan tâm của quý vị.
Xem tin tức theo ngày:

Tin tức liên quan