BỒ ĐỀ ĐẠT MA THIỀN-QUÁN MÔN

HỎI: Thế nào gọi là Thiền quán ?

ĐÁP: Tâm thần lóng lặng gọi là Thiền. soi lý rõ ràng gọi là quán. Thiền và quán tự đạt không có lầm lộn gọi là Thiền quán. Tâm thần lóng lặng chẳng sanh chẳng diệt, chẳng qua chẳng lại trạm nhiên bất động gọi là Thiền.

HỎI: Thế nào gọi là Thiền định ?

ĐÁP: Thiền định là tiếng Phạn. Ở đây (Trung Quốc) gọi là rừng tích tụ công đức. Chư Phật trong tam giới đều nói Thiền toạ, nên gọi là rừng tích tụ công đức.

HỎI: Thế nào là Thiền pháp ?

ĐÁP: Thiền pháp thông thường có thứ lớp. Người sơ học trước sau thứ lớp có bảy loại quán môn : Một, Trụ tâm môn; Hai, Không tâm môn; Ba, Vô tướng môn; Bốn, Tâm giải thoát môn; Năm, Thiền định môn; Sáu, Chơn diệu môn; Bảy, Trí huệ môn.

Trụ tâm môn: Nghĩa là khi tâm tán động phan duyên chẳng dừng, chuyên nhiếp niệm dừng lại, không cho vọng động, đấy gọi là môn trụ tâm.

Không tâm môn: Nghĩa là khán tâm, chuyên đoái đến giác tâm không tịch, không qua lại cũng không chỗ trụ, không có chỗ cho tâm bám, nên gọi là môn không tâm.

Vô tướng môn: Nghĩa là tâm lắng lặng không có tướng mạo chẳng phải xanh, vàng, đỏ, trắng, chẳng phải dài ngắn lớn nhỏ, chẳng phải vuông tròn mà trạm nhiên chẳng động, nên gọi môn Vô tướng.

Tâm giải thoát môn: Biết tâm không bị cột trói (hệ phược) tất cả phiền não không đến trên tâm, nên gọi là môn Tâm giải thoát.

Thiền định môn: Là tiếng Phạn, đời Đường dịch là Tịnh lự. Giác tâm lặng lẽ, đi đứng ngồi nằm đều lặng lẽ không có tán động, nên gọi tịch tĩnh.

Chơn như môn: Nghĩa là giác tâm, vô tâm v.v. đồng như hư không, biến khắp pháp giới, bình đẳng không hai, không biến, không đổi. Nên gọi môn chơn như.

Trí huệ môn: Biết rõ tất cả danh gọi là Trí, khế đạt được nguồn Không gọi là Huệ. Nên gọi môn Trí huệ, cũng gọi là Đạo cứu cánh, cũng gọi là môn Thiền quán Đại thừa Vô tướng.

Đấy là bảy loại quán môn của người tu Thiền học Đạo.
St.

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT