
Có nghĩa là khi mắt mình nhìn là mình lập tức có chánh niệm, nhìn bằng chánh niệm, không để cho cái gì mình nhìn làm cho mình tham hoặc là mình sân, hoặc ưa thích, hoặc bất mãn. Khi mình nghe chỉ là nghe, ngửi chỉ là ngửi, nếm chỉ là nếm, sờ chạm chỉ là sờ chạm, suy tư chỉ là suy tư.
Có nghĩa là thời lượng chánh niệm nó ít hơn bậc thượng. Bậc thượng là 100%, còn mình có thể chừng 50%, 70% là bậc trung.
Thu thúc lục căn bậc trung và bậc thượng nó giống nhau. Có nghĩa là họ không lệ thuộc vào con số, có một điều bậc trung là trong thời gian nó ít, có thể vài chục phần trăm, phân nửa hoặc là có khi 60%, 70%. Nhưng mà riêng bậc thượng là suốt mùa thu. Có nghĩa là từ lúc thức dậy là chánh niệm suốt cho đến khi ngủ lại vào ban đêm 12 giờ đồng hồ sau đó.
Có nghĩa là tôi làm sao mà không phạm giới thì thôi. Lẽ ra tôi đập con muỗi nhưng tôi nhớ là tôi có giới cho nên tôi không đập muỗi, lẽ ra tôi đã tìm cách chiếm hữu tài sản đó của người khác gián tiếp hoặc trực tiếp công khai hoặc lén lút. Nhưng mà tôi không làm chuyện đó. Lẽ ra tôi đã say sưa, lẽ ra tôi đã nói dóc, lẽ ra có thể sau 12 giờ trưa tôi đã ăn. Lẽ ra bản thân tôi biểu diễn hoặc thưởng thức nhạc kịch, hoặc là bản thân tôi đã sử dụng giường cao chiếu rộng rồi, sử dụng hương liệu mỹ phẩm rồi, nhưng mà không! Tôi không sử dụng cái đó. Có nghĩa là thu thúc lục căn của mình trong cái ngày đó nó còn lệ thuộc vào con số 8.
Tám giới chính là hình thức thu thúc lục căn thấp nhất có nghĩa là mắt với tay không có biểu diễn và thưởng thức ca vũ nhạc kịch, mũi không sử dụng hương liệu mỹ phẩm, lưỡi chỉ dùng nó tới 12 giờ trưa còn từ 12 giờ trưa cho đến chiều là cái lưỡi coi như nghỉ phép.
Thân: Giới thứ 3 và giới thứ 8 là thuộc về thân. Không có thưởng thức hưởng thụ bất cứ một khoái cảm nào từ xúc giác dầu đó là giới thứ 3 hay là giới thứ 8, giường cao chiếu rộng êm ấm đắc tiền.
Ý: Thu thúc ý là khi thu thúc 5 căn vật chất cũng là đang thu thúc căn thứ 6.
Bên cạnh đó thu thúc căn 6, ngoài việc nhận diện ác pháp còn là an trú thiện pháp. Đó là thu thúc ý căn. Đây là một định nghĩa mà quý vị phải học thuộc lòng.
Nhưng mà tại sao tôi lại hơi cực đoan, tôi hay độc tài ở chỗ này. Bởi vì những định nghĩa này đã được chọn lựa rất kỹ, đã được kết hợp vận dụng hết ga mọi chi tiết trong kinh, trong Chú giải. Bởi vậy đây là định nghĩa mà quý vị có thể xài chung cho lúc đang hành trì hay là lúc đang ghi chép giáo lý từ chương.
Thí dụ như khi người ta hỏi cách thu thúc ý căn là gì?
– Thu thúc ý căn là nhận diện ác pháp và an trú thiện pháp. Đó là an trú ý căn.
Thí dụ như tôi đang theo dõi hơi thở ra vào thì đó là đang an trú thiện pháp. Tôi biết rõ tôi đang đi đứng nằm ngồi, ăn uống nhai nuốt, tiểu tiện, cầm lên để xuống. Thì đó gọi là đang an trú trong thiện pháp. Đang sống trong chánh niệm là đang an trú trong thiện pháp.
Rồi lúc đó tôi mới thấy tâm tham, tâm sân, phóng dật, thất niệm. Khi mà tôi biết là lúc tôi đang nhận diện ác pháp. Như vậy thì thu thúc ý căn nó chỉ có hai đó là nhận diện ác pháp và an trú trong thiện pháp.
1- Không Sát Sanh
Dầu một con ruồi, một con muỗi. Nếu mình tạt một miếng nước sôi, một mồi lửa vào chỗ mà mình không xác định được có con gì ở đó hay không thì vị đó cũng không làm.
2- Không Trộm Cắp
Dầu một hạt mè hay một cây tâm của người khác mình cũng không có ý chiếm hữu.
3- Không Tà Dâm
Khi mình biết đó không phải là đối tượng mà mình không được phép gần gũi, thì mình không được tơ tưởng tới chứ đừng nói là chạm tới.
4- Không Nói Dối
Cho dầu nói dối để mà vui chơi, nói đùa, nói sai sự thật cũng không nói.
5- Không Uống Rượu
Không để mình bị say sưa mất thần trí. Giữ cho rốt ráo thì một giọt cũng không chạm môi.
6- Không Ăn Sai Giờ
Sau giờ ngọ dầu một hạt mè cũng không bỏ vào miệng.
7- Không Thưởng Thức Ca Vũ Nhạc Kịch
Các phương tiện giải trí kích động tham ái.
8- Không Sử Dụng Mỹ Phẩm Hương Liệu
Một giọt nước hoa cũng không dùng. Lotion có mùi, xà bông bột tắm mình thích cũng không dùng. Chỉ dùng như thuốc không mùi thì ok.
Nếu giữ thập giới thì vị đó không chạm tay vào bảo thạch quý kim vòng vàng trang sức.
Không sử dụng giường cao chiếu rộng. Chữ cao ở đây không phải là kích thước như nhiều người hiểu lầm. Giường cao chiếu rộng là thành ngữ một cụm từ ghép nó chỉ cho giường ghế sang trọng, người ta dùng để thưởng thức cảm giác êm ấm. Cái đó gọi là giường cao chiếu rộng.