Bốn hạng chúng sanh ở đời

1. Người có nghiệp quá khứ tốt nhưng nghiệp hiện tại xấu:

- Là một người được sinh ra trong một gia đình giàu có, nhưng trong đời sống hiện tại không được nuôi dưỡng giáo dục tốt, là một người ngày càng trở nên nghèo nàn, khốn khổ, bệnh tật, không biết chăm sóc sức khỏe của mình, càng ngày càng hướng hạ... Đó là những người có nghiệp quá khứ tốt nhưng nghiệp hiện tại xấu.

2. Người có nghiệp quá khứ và hiện tại đều xấu:

- Là một người sinh ra trong một gia đình nghèo khó thấp kém, nhưng lại không chịu siêng năng phát triển học nghề, học chữ, không nỗ lực vươn lên thì cho đến già, đến chết vẫn cứ tiếp tục nghèo túng khốn khổ, bất thiện thấp kém như vậy mãi. Đó là hạng người có nghiệp quá khứ và nghiệp hiện tại đều xấu.

3. Người có nghiệp quá khứ xấu nhưng nghiệp hiện tại tốt:

- Là một người sinh ra trong gia đình nghèo khó thấp kém bởi vì nghiệp quá khứ xấu. Nhưng nếu nghiệp hiện tại tốt thì họ sẽ trở nên giàu có do siêng năng phát triển công việc làm ăn, cố gắng vươn lên sống thiện, hướng thượng... Những người này cũng được gọi là có nghiệp quá khứ xấu nhưng hiện tại tốt.

4. Người có nghiệp quá khứ và nghiệp hiện tại đều tốt đẹp:

Là người được sinh ra trong gia đình giàu có từ lúc sinh cho đến lúc mất, được nuôi dưỡng một cách tốt đẹp, được học chữ học nghề, có tài sản phương tiện ngày càng phát triển, có bạn bè và đời sống gia đình tốt đẹp, được chăm sóc sức khỏe tốt, luôn hướng thiện hướng thượng...

Đó là những người có cả hai nghiệp quá khứ và hiện tại đều tốt đẹp.

Pháp học Nykaya