
Qua nghiên cứu trên những người có nhiều yếu tố nguy cơ mắc bệnh tim mạch, các nhà khoa học phát hiện rằng việc sử dụng chiết xuất chè xanh liên tục trong bốn tuần có thể giúp giảm lượng đường trong máu, giảm viêm và cải thiện tình trạng tăng tính thấm của thành ruột, còn gọi là "hội chứng rò rỉ ruột".
Đây là một trong những nghiên cứu đầu tiên đánh giá mối liên hệ giữa sức khỏe đường ruột và hội chứng chuyển hóa – tình trạng ảnh hưởng đến khoảng một phần ba dân số trưởng thành tại Hoa Kỳ. Kết quả cho thấy tác dụng chống viêm của trà xanh trong đường ruột có thể góp phần cải thiện hội chứng chuyển hóa.
Giáo sư Richard Bruno, chuyên ngành Dinh dưỡng thuộc Đại học Ohio State (Mỹ), tác giả chính của nghiên cứu, nhận định:
"Có nhiều bằng chứng cho thấy việc tiêu thụ trà xanh có liên quan đến việc cải thiện cholesterol, đường huyết và triglycerid. Tuy nhiên, trước đây chưa có nghiên cứu nào làm rõ mối liên hệ giữa lợi ích đối với đường ruột với những chỉ số sức khỏe này."
Thử nghiệm lâm sàng được thực hiện như bước tiếp nối của nghiên cứu năm 2019 trên động vật, trong đó chất bổ sung từ trà xanh giúp giảm béo phì và hạn chế các nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Nghiên cứu mới, công bố trên tạp chí Current Developments in Nutrition, ghi nhận thêm nhiều kết quả tích cực. Không chỉ những người mắc hội chứng chuyển hóa mà cả người khỏe mạnh cũng có sự giảm đường huyết, giảm viêm và giảm tính thấm của thành ruột sau thời gian sử dụng chiết xuất trà xanh.
Giáo sư Richard Bruno cho biết:
"Chỉ trong vòng một tháng, chúng tôi đã ghi nhận sự giảm lượng đường trong máu ở cả người mắc hội chứng chuyển hóa lẫn người khỏe mạnh. Sự cải thiện này dường như có liên quan đến việc giảm rò rỉ ruột và giảm viêm đường ruột."
Hội chứng chuyển hóa được chẩn đoán khi một người có ít nhất ba trong năm yếu tố nguy cơ sau:
Đây đều là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường và nhiều rối loạn chuyển hóa khác.
Theo Giáo sư Richard Bruno, phần lớn người mắc hội chứng chuyển hóa chưa cần điều trị bằng thuốc ngay từ đầu mà được khuyến nghị thay đổi lối sống như giảm cân và tăng cường vận động. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể duy trì việc thay đổi này trong thời gian dài.
Ông cho biết:
"Mục tiêu nghiên cứu của chúng tôi là tìm ra một giải pháp có nguồn gốc từ thực phẩm nhằm hỗ trợ kiểm soát hoặc làm giảm nguy cơ tiến triển của hội chứng chuyển hóa."
Nghiên cứu có sự tham gia của 40 tình nguyện viên, gồm 21 người mắc hội chứng chuyển hóa và 19 người khỏe mạnh.
Trong 28 ngày đầu, các tình nguyện viên sử dụng chế phẩm chiết xuất trà xanh chứa catechin với hàm lượng tương đương khoảng năm tách trà xanh mỗi ngày. Sau đó, họ chuyển sang sử dụng giả dược trong 28 ngày tiếp theo.
Để bảo đảm tính khách quan của kết quả, những người tham gia được yêu cầu hạn chế ăn nhiều rau và trái cây trong suốt quá trình nghiên cứu nhằm loại trừ ảnh hưởng từ các nguồn chất chống oxy hóa khác.
Kết quả cho thấy, ở giai đoạn sử dụng chiết xuất trà xanh, lượng đường huyết lúc đói của tất cả người tham gia đều giảm rõ rệt. Đồng thời, các dấu hiệu viêm đường ruột và tình trạng rò rỉ ruột cũng được cải thiện.
Rò rỉ ruột là tình trạng lớp niêm mạc ruột xuất hiện các khe hở bất thường, tạo điều kiện để vi khuẩn và các chất có hại đi vào máu, kích hoạt phản ứng viêm kéo dài. Theo các nhà nghiên cứu, đây là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy béo phì, kháng insulin và nhiều bệnh lý chuyển hóa.
Giáo sư Richard Bruno cho biết, nếu cải thiện được tính toàn vẹn của hàng rào bảo vệ đường ruột và giảm tình trạng rò rỉ ruột thì có thể góp phần hạn chế viêm mạn tính mức độ thấp – yếu tố nền của nhiều bệnh chuyển hóa tim mạch.
Ông nhấn mạnh rằng nghiên cứu không nhằm khẳng định trà xanh có thể chữa khỏi hội chứng chuyển hóa trong thời gian ngắn, nhưng kết quả bước đầu cho thấy trà xanh có tiềm năng hỗ trợ làm giảm nguy cơ tiến triển của bệnh.
Ngoài những lợi ích đối với đường ruột và chuyển hóa, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy các hợp chất polyphenol, đặc biệt là EGCG (Epigallocatechin Gallate) trong trà xanh, có khả năng chống oxy hóa, chống viêm và hỗ trợ ức chế hoạt động của enzym xanthine oxidase – enzym tham gia vào quá trình hình thành axit uric.
Nhờ cơ chế này, trà xanh có thể góp phần hỗ trợ giảm nồng độ axit uric trong máu, từ đó hỗ trợ người mắc bệnh gút nếu được sử dụng điều độ kết hợp với chế độ ăn uống khoa học, uống đủ nước và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Tuy nhiên, trà xanh không phải là thuốc và không thay thế các phương pháp điều trị bệnh gút.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị nên sử dụng trà xanh với lượng vừa phải, tránh uống quá đặc hoặc khi bụng đói, đồng thời không nên lạm dụng các sản phẩm chiết xuất có hàm lượng cao nếu chưa có chỉ định của nhân viên y tế.
Bảo Anh
(Theo nghiên cứu của Đại học Ohio State University)