;
Nhiều tài liệu cho rằng Xá Lợi được hình thành do năng lực tinh thần của các vị cao tăng, vì thiền định là một việc không thể thiếu trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của họ. Việc dẫn dắt các luồng chân khí đi qua các điểm trong cơ thể tương tự như việc dẫn một dòng điện sinh học đi qua, đồng thời khai mở các chức năng tinh thần cao độ tiến nhập vào một trạng thái vô thức gọi là “nhập định”.
Xá lợi tiếng Phạn là Sarira. Ngôn ngữ khái niệm hình thành để chỉ cho một hiện tượng có thể phân biệt nó với các hiện tượng khác.
Hơn hai nghìn năm trước, đạo Phật theo phương pháp hỏa táng. Hỏa táng ở các mức nhiệt khác nhau, cộng với các duyên khác từ thời tiết, không khí mà xác người được thiêu bị phân hủy thành tro.
Các loại kim loại như vàng bạc nếu có được đem theo người chết thì sẽ nóng chảy ra, sau khi nguội đông lại không lẫn vào đâu được. Các loại đá ngọc khi nung cũng vỡ nát.
Khi thiêu xác một người tu hành không mang theo bên mình thứ gì trên người, chỉ có y áo và thân xác (xương thịt), nhưng lúc thiêu xong hình thành các hạt có kích thước màu sắc, độ sáng khác nhau, thì xem đó là những kết tinh gọi là xá lợi (sarira).
Thông thường khi hỏa thiêu, xác chỉ còn lại xương cốt theo hình dạng cơ thể. Không phải ai khi thiêu xong cũng có những hạt tinh thể màu sắc khác nhau như vậy.
Điểm trùng hợp là từ xưa (được truyền tụng trong sử sách) đến nay, đa phần việc đó diễn ra ở những vị tu hành nghiêm cẩn. Chính vì lẽ đó hình thành quản điểm tu chứng, được minh định thông qua một sắc tướng với tên gọi là xá lợi.
Sau này, có những vị cao tăng không theo hình thức hỏa thiêu, ngồi trong hang động mà hoá (viên tịch), thân xác còn nguyên vẹn trước các tác động vật lý mà không có một loại hoá chất tẩm ướp nào, nên người ta bèn sử dụng khái niệm “xá lợi toàn thân” để chỉ cho hiện tượng này.
Vốn dĩ xá lợi nhằm chỉ cho các viên, hạt, sợi kết thành những khối rắn chắc, có sắc màu…, và tuỳ hình dạng khác nhau mà gọi là xá lợi răng, xá lợi huyết, xá lợi tim…
Trong tự nhiên, làm thế nào để cấy cát vào mình con trai mà thành ngọc? Tại sao thực hiện điều đó ở những con vật thân mềm khác lại không thành? Khoá học đưa ra nhiều những phân tích kỳ thú, nhưng chắc chắn đó chưa phải câu trả lời cuối cùng cho những bí ẩn đến từ thiên nhiên.
Và tại sao xá lợi lại xuất hiện đa phần ở những người tu theo đạo Phật, thuộc nhiều truyền thống và ở nhiều quốc gia khác nhau ở cả Nam lẫn Bắc truyền? Khoa học có phân tích đến đâu cũng chỉ dừng ở giới hạn nào đó và phải thừa nhận những bí ẩn chung quanh.
Xá lợi là khái niệm chỉ cho một hiện tượng không lẫn với các hiện tượng khác.
Ai đó có thể gọi là đá, là thủy tinh, bi ve, là sỏi như sỏi thận…, thì vẫn chẳng làm thay đổi được khái niệm ban đầu ấy.
Cũng như vậy, tại sao người ta không ăn sỏi mà cơ thể lại kết thành sỏi. Rối loạn chuyển hoá ư? Con trai kết ngọc cũng là rối loạn chuyển hoá ư? Khi thiêu xác là rối loạn vật lý ư?
Cho dù là rối loạn chuyển hoá dạng nào thì cũng không tách nó ra khỏi những tương quan nhân quả của chính hiện tượng ấy.
Giờ khoa học thử thí nghiệm khuyến khích thực hành hỏa thiêu những người bị sỏi thận xem có ra những viên sỏi màu như vậy không?
Tạo hoá là ai? Thượng đế là ai? Tại sao nhà khoa học khi nhìn vào vũ trụ thấy những hành tinh đẹp lại thốt lên “cảm ơn Thượng đế”.
Không ai thắc mắc lời cảm ơn đó là đúng hay sai, thật hay không thật hay sao? Hay chỉ vì đa phần tin “Thượng đế”có thật nên không thể không tin là thật được?!
Thế giới vẫn còn đó những điều bất khả tư nghì mà ngôn ngữ không đủ sức diễn đạt.
Một hiện tượng còn có khái niệm (sarari) để diễn đạt thì cũng chưa phải là những bí ẩn cuối cùng.
Người đời thấy Ngọc trai là đẹp nhưng với nó là sự khốn khổ thì sao?
Xá lợi lấp lánh nhưng ai biết đằng sau là những thao thức như chẻ tủy lóc xương để thâm nhập thực tại?
Tranh luận vốn dĩ xuất phát từ khái niệm, bám sát vào khái niệm và hiện tượng hình thành nó thì sẽ có câu trả lời (tương đối).
Việc có thật hay không có thật đem đến tác dụng nhận thức gì trong cuộc sống, cũng giống như cô gái mê ngọc trai thì lại chẳng mấy mặn mà với trang sức khác.
Xá lợi là gì? Thượng đế là ai? Ngọc Trai, sỏi mật vì sao lại có? Trả lời nó dù thỏa mãn bất cứ điều kiện gì cũng không thể ngăn điều đó xuất hiện trong những mối quan hệ nhân - duyên - quả nào đó.
Nếu xem xá lợi như việc ấn chứng để theo đó tinh tấn tu hành thì tăng trưởng thêm thiện nghiệp.
Nếu không có xá lợi mà ngụy tạo và mượn nó cho những động cơ cầu danh hay cầu lợi dưỡng khác thì chỉ làm dày thêm ác nghiệp mà thôi.
Thích Thanh Thắng
-------------------------------------------------
Xá Lợi hay còn gọi là Xá Lị, được biết đến là một trong những báu vật thiêng liêng trong tu giới Phật Pháp và Thiền Định. Qua bài viết sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem Xá Lợi là gì, có năng lượng không, cùng những sự bí ẩn chưa có lời giải đáp về bảo vật này.
1. Xá Lợi là gì? Có chứa năng lượng không?
Xá Lợi là gì? Xá Lợi được gọi là “Sarira” trong tiếng Phạn, là những hạt cứng, nhỏ, có nhiều hình dạng, màu sắc và kích thước khác nhau. Xá Lợi được hình thành từ nhục cốt của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hoặc của các vị cao tăng đắc đạo sau khi được làm lễ trà tỳ (hỏa thiêu).
Đối với người thường, sau khi được hỏa táng chỉ còn lại tro cốt cùng một số mảnh bộ phận chưa cháy hết. Thế nhưng Xá Lợi được tìm thấy bên trong cơ thể Phật Thích Ca Mâu Ni cũng như của các bậc cao tăng sau lễ trà tỳ như thế nào, đến nay vẫn còn là một bí ẩn chưa có lời giải đáp chính xác và rõ ràng.
Đây là những hạt cứng như kim cương, có chứa năng lượng cực kỳ cao, được những người trong tu giới vô cùng tôn kính và trở thành một báu vật thiêng liêng mà không có bất cứ gì có thể sánh được.
2. Xá Lợi có những loại nào?
Xá Lợi được thu thập từ nhục cốt của Phật Thích Ca và các bậc cao tăng. Mỗi loại Xá Lợi sẽ có hình dạng, kích thước và màu sắc khác nhau. Có khi như hạt gạo, hạt bắp hoặc vô định hình như những hạt sỏi dăm, đá vụn, hoặc cũng có thể li ti óng ánh như những hạt cát, cụ thể như sau:
2.1. Xá Lợi Phật
Xá Lợi Phật được thu thập từ quá trình Đức Phật nhập cõi Niết Bàn. Các đệ tử của Ngài đã phát hiện và thu được 840.00 hạt nhỏ, tròn, có màu sắc đa dạng, có độ cứng vô cùng chắc chắn và cho rằng đây chính là những “phước lành” mà Đức Phật đã để lại trần gian.
Sau đó nhanh chóng các hạt Xá Lợi này được chia thành 8 phần cho 8 quốc gia cổ đại Ấn Độ. Sau này trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm trong lịch sử mà đến nay Xá Lợi Phật nằm rải rác khắp nơi trên thế giới, tạo cơ hội cho chúng sanh đến chiêm bái.
Trải qua 25 thế kỉ, đến nay Xá Lợi Phật vẫn còn nguyên giá trị, được nhiều quốc gia tôn sùng, lưu trữ, cúng dường và trao tặng trong những sự kiện đặc biệt, trở nên cực kỳ linh thiêng và may mắn cho những ai có duyên chiêm ngưỡng được. Ấn Độ và Trung Quốc hiện đang là 2 quốc gia còn lưu giữ lại được nhiều Xá Lợi Phật nhất trên thế giới.
Theo văn hóa Phật Giáo, Xá Lợi Phật được xem là “pháp bảo”, thậm chí là “quốc bảo” của một số quốc gia Phật Giáo. Tại Việt Nam bạn có thể đến thờ cúng và chiêm bái Xá Lợi Phật tại một số nơi như:
-Trong lòng Đại tượng Phật A Di Đà trên đỉnh Fansipan (độ cao 3000m)
-Chùa Viên Đình (thôn Kẹo, xã Đông Lỗ, huyện Ứng Hòa, Hà Nội) vốn được xem là nơi lưu giữ nhiều Xá Lợi Phật nhất Việt Nam
-Chùa Bái Đính
-Chùa Quán Sứ
-Chùa Xá Lợi, khu du lịch Đại Nam.
2.2. Xá Lợi của người tu hành
Tương truyền Xá Lợi Phật có khả năng biến hóa kì diệu, từ đục thành trong và phát ra ánh hào quang. Tuy nhiên, Xá Lợi của người tu hành lại có những đặc điểm phân biệt với Xá Lợi Phật như có màu sắc đục hơn hơn Xá Lợi Phật, các hạt có kích cỡ không tròn đều, đa số là các hạt nhỏ vô định hình hoặc trông như hòn sỏi.
Cũng như Đức Phật, loại Xá Lợi này được thu thập sau quá trình làm lễ trà tỳ đối với các bậc cao tăng đắc đạo. Tùy theo đạo hạnh của mỗi chư tăng Phật tử mà sẽ hình thành hay không hình thành các hạt Xá Lợi, đồng thời nếu có hình thành thì sẽ cho những hình dạng, kích thước và màu sắc khác nhau. Người ta cho rằng đó là kết tinh trong một khoảng thời gian dài tu hành và thực hành Chánh niệm.
3. Xá Lợi từ đâu mà có?
Trước năm 1898, nhắc đến Xá Lợi người ta thường nghĩ đây chỉ là truyền thuyết. Nhưng sau này chính William Claxton Peppé (người Pháp) đã tìm thấy các cổ vật chứng minh được Xá Lợi là hoàn toàn có thật.
Các chư tăng Phật tử đã thực hành theo Đức Phật và Xá Lợi cũng được phát hiện và thu thập. Tuy nhiên trước đây vẫn có những bậc thánh tăng đắc đạo và có thể biến bản thân trở thành một thân thể “kim cương bất hoại” như một Xá Lợi thực sự. Người ta cũng thu được từ quá trình khảo cổ các hạt Xá Lợi từ nhục cốt của các bậc thánh tăng từ các bộ phận khác nhau trên cơ thể có niên đại từ hàng trăm đến hàng nghìn năm.
Hiện nay khoa học chưa thể giải thích được nguyên nhân và nguồn gốc hình thành Xá Lợi và có một vài giả thiết được đưa ra dưới đây:
3.1. Xá Lợi hình thành do thói quen ăn chay
Hiện nay có giả thiết cho rằng Xá Lợi được hình thành do thói quen ăn chay của các nhà sư. Trong thành phần thức ăn chay có các khoáng chất và chất xơ, quá trình tiêu hóa tạo ra muối phốt phát và cacbonat, lâu dần tích lũy thành Xá Lợi. Tuy nhiên giả thiết này nhanh chóng bị bác bỏ vì trong quá trình nghiên cứu và theo dõi những người bình thường ăn chay trường, các nhà khoa học không tìm thấy sự xuất hiện của Xá Lợi.
3.2. Xá Lợi hình thành do bệnh lý
Cũng có giả thiết cho rằng đây là một loại bệnh lý, tương tự như các bệnh sỏi thận, sỏi tiết niệu, sỏi mật,… Đây là giả thiết có tính thiếu hợp lý nhất vì kết cấu lẫn hình dáng và màu sắc của Xá Lợi khác hoàn toàn so với các hạt sỏi thận, sỏi mật,…
Trong quá trình nghiên cứu và theo dõi sức khỏe các bậc cao tăng, các bác sĩ cũng không phát hiện ra bất kỳ loại bệnh lý nào cho đến khi vị cao tăng đó viên tịch. Trái lại, việc những người bình thường mắc các bệnh sỏi thận, sỏi mật khi hỏa táng đều không xuất hiện Xá Lợi.
3.3. Xá Lợi hình thành do năng lực tinh thần
Hai giả thiết trên đã bị bác bỏ, vậy tại sao Xá Lợi chỉ xuất hiện ở những bậc cao tăng đắc đạo?
Giả thiết được đưa ra có tính hợp lý nhất là nằm ở năng lực tinh thần của vị cao tăng đó. Ở các bậc cao tăng, việc thiền định là một việc không thể thiếu trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày. Việc dẫn dắt các luồng chân khí đi qua các điểm trong cơ thể tương tự như việc dẫn một dòng điện sinh học đi qua, đồng thời khai mở các chức năng tinh thần cao độ tiến nhập vào một trạng thái vô thức gọi là “nhập định”.
Ở trạng thái này, cơ thể sinh học vẫn hoạt động bình thường, tuy nhiên các nhận thức và cảm xúc có thể lại ở một “cõi” khác mà chỉ những người có mức độ tập luyện thiền định mức độ cao mới có được.
4. Khoa học lý giải về sự hình thành của Xá Lợi
Xét về chứng cứ khoa học, Xá Lợi là những hạt nhỏ, cứng như kim cương và không thể hủy hoại. Có những bậc cao tăng khi được làm lễ trà tỳ thì mới thu thập được Xá Lợi, cũng có bậc cao tăng lại trở thành “thân thể kim cương bất hoại”, tự bản thân trở thành một Xá Lợi mà không cần phải tiến hành hỏa táng.
Như đã đề cập, giả thiết được xem là hợp lý nhất là nằm ở năng lực tinh thần của vị cao tăng đắc đạo, chứ không nằm ở trạng thái vật chất bình thường. Khoa học cũng chưa thể lý giải được vấn đề này, cũng chưa thể kiểm chứng thực tế mà chỉ thông qua quan sát và phân tích.
Tuy nhiên có một giả thiết được xem là hợp lý hơn cả là do quá trình hỏa táng, hình thành sự kết tinh thể hóa các khoáng chất trong xương. Tùy vào nhiệt độ phù hợp mà các khối tinh thể sẽ xuất hiện.
Vậy đặt ngược lại câu hỏi, tại sao người thường khi hỏa táng với cùng mức nhiệt độ phù hợp như vậy lại không tạo ra Xá Lợi?
Có vẻ như khi kết hợp các giả thiết lại với nhau, ta đúc kết được một bức tranh bao quát về việc hình thành Xá Lợi: ăn chay, ngồi thiền, sỏi bệnh lý, cùng sự tinh thể hóa của xương khi được hỏa táng. Đây có thể là một quá trình ngẫu nhiên mà chúng ta chưa thể kiểm soát được, phụ thuộc vào tính “may rủi”, đồng thời cũng giải thích được việc không phải vị cao tăng nào cũng có Xá Lợi.
5. Cách nhận biết xá lợi Phật thật
Trong quá trình nghiên cứu về Xá Lợi, 3 nhà khoa học là Holden, Phakey và Clement thuộc Đại học Monash (Úc) đã chỉ ra rằng Xá Lợi được hình thành từ quá trình tinh thể hóa xương do hỏa táng. Ở các mức nhiệt độ khác nhau, sẽ hình thành các dạng tinh thể khác nhau. Quá trình theo dõi và nghiên cứu ở các nhóm người có độ tuổi từ 1 đến 97 trong khoảng nhiệt độ từ 200 đến 1600 độ C với quãng thời gian 2, 12, 18 và 24 giờ.
Bắt đầu từ mức nhiệt 600 độ C đã cho ra các tinh thể hình cầu, hình lục giác; các hạt nhỏ và không đều. Tuy nhiên khi tăng lên đến mức 1000 – 1400 độ C, các hạt kết tinh lại thành các khối lớn hơn và khi đạt đến 1600 độ C, các khối bắt đầu tan rã.
Như vậy, với điều kiện và mức nhiệt độ hỏa táng hợp lý, cơ thể của các vị cao tăng bắt đầu hình thành Xá Lợi, tiêu biểu ở mức nhiệt 1200 độ C, xương của các bậc cao tăng được tinh thể hóa. Ngoài ra thành phần của Xá Lợi cũng chứa các yếu tố hóa học của xương và sỏi.
Tuy nhiên khi soi Xá Lợi dưới kính hiển vi và phân tích các thành phần thì cho ra được kết quả là có độ cứng như kim cương. Nhưng vốn dĩ kim cương lại không thể bị phá hủy ở 1600 độ C được.
Trên đây là quan điểm khoa học khi nghiên cứu về Xá Lợi. Tuy nhiên vẫn chưa thuyết phục hoàn toàn, chưa giải đáp được các bí ẩn chưa có lời giải đằng sau, như: tại sao Xá Lợi có nhiều màu sắc khác nhau, hoặc tại sao đôi khi Xá Lợi chỉ hình thành trên một bộ phận duy nhất của bậc cao tăng, tại sao các bậc cao tăng lại có thể đạt đến cảnh giới “nhục thân kim cương bất hoại”, tại sao Xá Lợi lại có thể cứng như kim cương không thể hủy hoại,…
6. Thờ Xá Lợi tại nhà như nào là chuẩn nhất?
Không dễ để có thể sở hữu Xá Lợi, tuy nhiên nếu bạn thật sự là một người cực kỳ may mắn và có duyên, thì việc thờ Xá Lợi tại nhà như thế nào là chuẩn nhất?
Theo các ghi chép thì Xá Lợi thường được đặt trong chén hoặc bình thủy tinh, hộp bảo quản đặt trên bàn thờ trang nghiêm và nên được tụng niệm thường xuyên để những hạt Xá Lợi có thể phát huy hết năng lượng tỏa ra.
Tùy theo mức độ tín ngưỡng của bản thân mà bạn sẽ cảm nhận được những nguồn năng lượng này. Với nhiều phước huệ vô cùng cao quý của Xá Lợi mà người tu tập tốt sẽ dễ có được sự tinh tấn, sáng suốt và dễ dàng nhập định, giúp tâm trí thoát khỏi những ý nghĩ tạp niệm và vọng tưởng. Từ đó cảm nhận được sự an lạc, hạnh phúc và niềm hân hoan trong chính nội tâm của bản thân.
Xá Lợi sau khi thu thập đều được thờ cúng tại các ngôi chùa để thể hiện sự tôn kính cũng như chúng sanh có thể dễ dàng đến chiêm bái.
Lời kết
Xá Lợi là một pháp bảo tôn kính của nhà Phật. Dù tin hay không, nếu chưa tìm thấy được ý nghĩa cuộc sống, hãy một lần đến chiêm bái và thành tâm trước Xá Lợi, biết đâu bạn sẽ có được nhiều “gợi ý” hơn trong cuộc sống đấy!
MT sưu tầm