
- Nguyên Chứng minh tối cao Phân ban Ni giới tỉnh Bắc Ninh;
- Nguyên ủy viên Thường trực Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bắc Ninh khóa I, II, III, IV, V;
- Nguyên Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Tiên Sơn cũ, khóa I, II, III, IV, V;
- Nguyên Đường chủ Hạ trường Ni giới tại chùa Tiêu Sơn tỉnh Bắc Ninh từ năm 2009 đến năm 2019;
- Nguyên Trụ trì chùa Tiêu Sơn (Thiên Tâm Tự), Phường Tương Giang, Tp Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là Phường Tam Sơn tỉnh Bắc Ninh).
I. THÂN THẾ và GIA TỘC
Ni trưởng Thích Đàm Chính, đạo hiệu Viên Thông, thế danh Lê Thị Chính, sinh năm 1928 (Mậu Thìn), nguyên quán tại thôn Võ Trung, xã Hội Xá, huyện Gia Lâm, Tp.Hà Nội (nay là Phường Phúc Lợi, Tp.Hà Nội). Trụ trì chùa Tiêu (Thiên Tâm Tự), khu phố Tiêu, Phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Ngài được sinh ra trong một gia đình trung lưu thuần tín ngôi Tam Bảo. Thân phụ là cụ ông Lê Văn Bạch; Thân mẫu là cụ bà Lê Thị Chè. Ngài là con thứ 4 trong gia đình có 9 anh chị em.
II. THỜI KỲ XUẤT GIA TU HÀNH
Ngay từ thuở ấu thơ, chí hướng mến mộ đạo màu đã sớm bén duyên trong tâm hồn. Ngài thường theo Bà, theo Mẹ lên chùa lễ Phật nên lòng mến cảnh Già lam, lòng kính mộ Phật pháp cũng theo đó ngày một lớn lên. Người sớm nhận ra kiếp nhân sinh phù du, chốn trần lao ảo mộng, giả huyễn vô thường.
Năm 1943 khi vừa tròn 16 tuổi, thiện duyên đã đến, được sự cho phép của song thân, Ngài chính thức cắt ái từ thân phát túc siêu phương xuất gia tu học, làm đệ tử của sư Tổ Thích Đàm Nhiệm, Trụ trì tại chùa Kim Thành (Thôn Bạc xã Phụng Công, huyện Văn Giang tỉnh Hưng Yên). Sau đó được Thầy Nghiệp sư cho về chùa Thanh Đặng (Lạc Đạo, Hưng Yên) chấp tác học đạo.
Bước vào thiền môn với cuộc sống nâu sồng, quần thô áo vải, với túc duyên sẵn có cùng duyên lành nhiều đời, với sự miệt mài tu tập, chấp lao phục dịch hầu cận bên Thầy, sớm khuya nỗ lực kiên trì, tinh chuyên đạo hạnh, làm trọn phận sự của bậc sơ tâm đệ tử.
Năm 1945, sau 1 thời gian thử thách, Sư Tổ thấy Ngài là người có căn duyên nên cho về chùa Thiên Tâm (Tổ dân phố Tiêu) truyền thụ Sa di Ni giới năm đó vừa tròn 18 tuổi.
Năm 1948 với tư chất thông minh đĩnh ngộ, chuyên tâm giới luật, tu học tinh cần, khi vừa tròn 20 tuổi, Ngài được truyền giới Cụ túc (Tỷ khiêu ni) tại chùa Thiên Tâm, Bắc Ninh.
Với tâm niệm “Nhất nhật cầu thăng tiến, năm tháng đoạn vô minh”, để có kinh phí tu học sinh hoạt hàng ngày Ngài dốc hết sức mình tham gia lao động, tăng gia sản xuất, cày cấy để phụng sự, phát triển Già Lam. Không quản thân nữ nhi, Ngài siêng năng về chốn Tổ chùa Am Phường Cửa Đông, chùa Bà Đá - Hà Nội, chùa Đại Tráng- Bắc Ninh…. để chấp tác, in kinh sách, phụng Phật hầu Tổ. Ngài siêng năng cần mẫn vượt lên chính mình được Thầy yêu bạn quý.
III. THỜI KỲ HÀNH ĐẠO
Năm 1965 (38 tuổi) nhận thấy đệ tử đã trưởng thành có thể gánh vác được các công tác Phật sự, Thầy nghiệp sư quyết định cho Ngài về chùa Tôn Linh (thôn Đồng Hương, nay thuộc Phường Phù Khê, tỉnh Bắc Ninh) đi lại trông nom đèn hương giúp nhân dân. Trong suốt thời gian đi lại trông nom, Ngài đã hết lòng sửa sang tu bổ chùa cảnh.
Năm 1967, khi vừa tròn 39 tuổi, hội đủ duyên lành, được sự thương yêu tin tưởng, thỉnh mời của nhân dân, chính quyền các cấp, Ngài chính thức về Trụ trì, trông nom đèn hương, phục vụ tín ngưỡng tại chùa Thiên Tâm, Bắc Ninh). Đây là một ngôi chùa cổ nổi tiếng gắn liền với hành trạng của Thiền sư Vạn Hạnh - vị Quốc sư đã nuôi dạy và dìu dắt vua Lý Công Uẩn trước khi lập nên triều nhà Lý.
Ngài luôn luôn hoan hỷ không từ lao nhọc, không kể xa gần, theo đại nguyện mà đến, tùy duyên hóa tác Phật sự mà đi. Sau khi sư Tổ viên tịch, Ngài chú trọng tới việc tiếp độ người xuất gia. Ngài đã đủ duyên dưỡng nuôi được 2 người Pháp tử và 3 đệ tử y chỉ.
Đến nay Ngài có 3 vị Pháp tôn. Tất cả các Pháp tử, Pháp tôn đã trưởng thành đều là những người có trình độ Phật pháp và làm Trụ trì, làm Phật sự tại các chùa trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.
Với công tác giáo dục Ngài là một vị tinh thông giới luật có uy tín lớn trong Tăng đoàn Giáo hội. Ngài tham gia đầy đủ các khóa hạ thường niên, tham gia Ban Duy Na quản chúng giữ gìn kỷ cương Tăng chúng trong nhiều khóa Hạ.
Hằng năm Ngài được cung thỉnh làm ngôi Thủ chúng Ni trong các kỳ An cư kết hạ tại tỉnh Bắc Ninh. Và đặc biệt là Ngài đã từng giữ chức Đường chủ 10 năm liền (2009 – 2019) tại trường hạ Ni chúng tại chùa Tiêu.
Từ năm 1997, khi ở tuổi 70 Ngài đã được Tăng Ni trong Sơn môn cũng như trong tỉnh Hà Bắc (Bắc Ninh) ngưỡng mộ cung thỉnh tham gia vào Hội đồng Giới sư, từ Tôn chứng đến Thầy Yết Ma, ngôi Đàn Đầu Hòa thượng để truyền giới cho hàng nghìn giới tử xuất gia và tại gia.
Năm 2007 với niên cao lạp trưởng, là những bậc Tùng lâm thạch trụ, người đã được Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VI suy tôn ngôi vị Ni Trưởng.
Mặc dù công việc phật sự đa đoan nhưng Người vẫn tích cực tham gia trong Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Bắc Ninh và ban Mặt Trận tổ quốc Phường xã nơi mình cư trú. Người luôn hết mình trong công việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, khéo vận dụng phương tiện đưa Đạo vào Đời, theo truyền thống hộ quốc an dân của Phật giáo Việt Nam.
Với công đức to lớn, suốt đời vì Đạo pháp, vì Dân tộc, Ni trưởng luôn giữ phẩm chất đạo hạnh của một nhà tu hành giàu lòng yêu nước, góp phần xây dựng ngôi nhà chung của Giáo hội được trang nghiêm vững mạnh trong lòng Dân tộc.
Để ghi nhận và trân quý những công đức mà Ni Trưởng đã đóng góp cho Phật giáo và dân tộc trong hơn 60 năm dấn thân phụng sự, lãnh đạo GHPGVN và các cấp đã trao tặng Ni trưởng nhiều Bằng tuyên dương công đức và Bằng khen.
IV. THỜI KỲ VIÊN TỊCH
Khi tuổi cao, sức yếu Người đã buông xả vạn duyên, giao lại việc trông nom chùa cảnh, phục vụ tín ngưỡng cũng như công việc phật sự lại cho đệ tử, dành trọn thời gian tụng kinh niệm Phật.
Với lòng nhiệt tâm “Hoằng dương phật pháp lợi lạc quần sinh”. Trong những năm đảm nhiệm Trụ trì chùa Thiên Tâm (Chùa Tiêu), nhân dân tín đồ còn chưa hiểu đạo nhưng Ni trưởng đã nỗ lực từng bước trùng tu xây dựng cả mặt vật chất và mặt tâm linh, cho tới nay Chùa đã khang trang tố hảo, cơ sở hạ tầng ngày một đầy đủ to đẹp hơn, xứng tầm là một ngôi chùa Di tích lịch sử cấp Quốc gia.
Những tưởng Ni trưởng còn tại thế lâu dài để gánh vác trọng trách với đạo pháp và làm nơi nương tựa cho hàng đệ tử, phật tử hữu duyên.
Nhưng than ôi!
Cuộc đời vô thường, không ai cưỡng lại được duyên mệnh.
Duyên trần đã tận, Ni trưởng ra đi để bao tiếc thương cho những người ở lại.
Người ra đi, chúng ta sao không khỏi bồi hồi xúc động khi nhớ lại cuộc đời của Ni trưởng, suốt bao năm miệt mài cần mẫn, đem hết tấc lòng son mà phụng sự cho đạo cho đời, với Bồ đề tâm không bao giờ lay chuyển.
Trong thời gian lâm bệnh mặc dù đã được các pháp tử, pháp tôn, sơn môn pháp phái, chư Tôn đức tại các Thiền viện, các y bác sỹ bệnh viện, các sở ban ngành, cùng quý phật tử, gia đình con cháu tận tình chăm sóc, nhưng rồi Ni trưởng đã thuận thế vô thường an nhiên thâu thần thị tịch vào hồi 06 giờ 55 phút, ngày 18 tháng 05 năm 2026 (Ngày 02 tháng 04 năm Bính Ngọ) tại chùa Thiên Tâm, khu phố Tiêu, Phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Trụ thế 99 năm.
Giới lạp 79 tuổi.
Thế là Ni trưởng đã từ bỏ huyễn thân trở về thế giới Niết bàn- vô tung bất diệt.
Cả cuộc đời Ni trưởng đã cống hiến cho Đạo pháp và Dân tộc. Đức hạnh và công đức hành đạo, hóa duyên của Người sẽ sống mãi trong ký ức của hàng Tăng Ni Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bắc Ninh nói chung và Sơn môn nói riêng.
Quảy dép về Tây chốn nghỉ ngơi
Hạc vàng tung cánh khắp phương trời
Đường sinh nẻo tử từ đây hết
Bóng nhạn đâu còn in nước trong.
NAM MÔ MA HA TỶ KHIÊU NI BỒ TÁT GIỚI PHÁP HÚY THÍCH ĐÀM CHÍNH ĐẠO HIỆU VIÊN THÔNG GIÁC LINH NI TRƯỞNG THÙY TỪ CHỨNG GIÁM