Ngài S. N. Goenka: Bởi vì cuối cùng nó sẽ mở đường đến với Vipassana. Hơi thở là một sự thật.
Đó là sự thật liên quan chặt chẽ không chỉ với thân mà còn với tâm của chúng ta.
Giống như một nhà khoa học, chúng ta phải siêng năng khám phá sự thật về bản thân, về thân và tâm của mình. Hơn nữa, kiến thức này nên hiểu dựa trên mức độ thực nghiệm, chứ không dựa trên những gì chúng ta được kể hoặc được học trong sách, v.v.
Chúng ta bắt đầu việc thực hành quan sát hơi thở này, để chúng ta có thể tìm hiểu sự thật về chính mình. Điều này một mặt sẽ cho phép chúng ta dứt khỏi những lỗi lầm của mình, và mặt khác cũng giúp giữ gìn và phát triển các đức hạnh của chúng ta.
Tất cả điều này chỉ có thể xảy ra nếu chúng ta nhận biết được tâm của chính mình, và tâm có thể được nhận biết thông qua hơi thở. Chúng ta đang quan sát hơi thở, trong quá trình đó, chúng ta bắt đầu nhận biết tâm của mình. Trong khi nhận biết về tâm, đồng thời chúng ta cũng có thể cải thiện chính nó.
Tâm và hơi thở có sự liên kết chặt chẽ. Điều này sẽ trở nên rõ ràng hơn khi bạn tiến bộ trên con đường thiền tập. Trong khi quan sát hơi thở, một số suy nghĩ tức giận có thể hiện ra trong tâm. Bạn sẽ nhận thấy rằng: nhịp thở bình thường bị xáo trộn và ngày càng trở nên nhanh và nặng nề hơn.
Và khoảnh khắc tâm thoát ra khỏi cơn giận, hơi thở trở lại bình thường. Điều này cho thấy: các phiền não trong tâm liên quan đến tiến trình hơi thở của chúng ta.
Khi bạn thiền ở mức độ sâu hơn, bạn sẽ hiểu hơn về điều trên. Nhưng bạn chỉ có thể hiểu rõ hiện tượng này nếu bạn làm việc với hơi thở thuần khiết.
Nếu bạn thêm bất cứ điều gì vào hơi thở, bạn sẽ không nắm bắt được tất cả điều này. Vì những lý do đó, chúng ta làm việc với hơi thở tự nhiên.
Hơi thở không chỉ liên quan đến thân mà còn cả tâm. Khi chúng ta hít vào, lồng ngực nở ra và khi chúng ta thở ra, lồng ngực xẹp xuống. Đây là sự liên quan giữa hơi thở và cơ thể. Và như đã được giải thích, nếu một bất tịnh xuất hiện trong tâm, nhịp thở bình thường bị xáo trộn. Đây là sự liên quan giữa hơi thở và tâm trí.
Câu Hỏi: Chúng ta hiểu gì về hơi thở thuần khiết? Chúng ta hiểu gì về hơi thở tự nhiên?
Ngài S. N. Goenka: Một câu hỏi hay. Hơi thở đơn thuần mà không có sự ràng buộc được gọi là thuần khiết.
Khoảnh khắc một cái gì đó ràng buộc với hơi thở, nó trở nên không thuần khiết. Một cái gì đó là thuần khiết khi nó không bị tác động bởi yếu tố bên ngoài. Miễn là nhà sản xuất sữa không thêm nước vào trong sữa, khi đó nó là nguyên chất. Việc bổ sung nước vào sữa khiến sữa không còn nguyên chất nữa. Tương tự, hơi thở là thuần khiết miễn là không có gì được thêm vào.
Bất kỳ từ ngữ hoặc tên gọi nào gắn với hơi thở đều khiến nó không trong sạch. Trong phương pháp thiền này, khoảnh khắc bạn liên kết bất kỳ từ ngữ, tên gọi, hình thức hoặc hình ảnh nào với hơi thở, nó không còn là một hơi thở thuần khiết. Hơi thở là thuần khiết miễn là không có gì trộn lẫn với nó.
Vậy hơi thở tự nhiên là gì? Luồng đi tự nhiên của chính nó được gọi là tự nhiên. Hơi thở tự nhiên là hơi thở đi vào và tự đi ra mà không cần bất kỳ nỗ lực nào từ phía ta. Khi thở mạnh, ta phải dùng sức, và vì vậy nó không phải là tự nhiên. Hơi thở đi vào, đi ra không cần nỗ lực được gọi là hơi thở tự nhiên.
Thiền Sư Goenka
