Phát biểu thảo luận tại tổ về dự án Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi) chiều 11-11, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm (Hà Nội) cho biết việc sửa đổi luật này có ý nghĩa rất quan trọng, toàn diện và cấp thiết trong bối cảnh tệ nạn ma túy đang diễn biến ngày càng phức tạp, tinh vi, có xu hướng lan rộng và trẻ hóa.
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm - Ảnh: GIA HÂN
Giúp con người quay về với lối sống lành mạnh
Theo Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, luật không chỉ là công cụ pháp lý của Nhà nước, mà còn là phương tiện cảm hóa, giúp con người quay về với lối sống lành mạnh, tỉnh thức và chân ái.
Đại biểu đề nghị nhấn mạnh hơn nữa yếu tố phòng ngừa từ gốc, thông qua giáo dục đạo đức, lối sống và xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, để người chưa nghiện không sa ngã, người nghiện có cơ hội cai nghiện, làm lại cuộc đời.
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm đề nghị bổ sung quan điểm về trách nhiệm của các tổ chức tôn giáo, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động, cảm hóa người nghiện.
Khuyến khích các cộng đồng dân cư tham gia các mô hình "xóm không ma túy", "gia đình an lạc"... giúp người nghiện ma túy có thể cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng phù hợp với chủ trương đa dạng hóa các hình thức cai nghiện theo quy định.
Về chính sách với người nghiện ma túy, ông cho rằng cần thể hiện rõ tinh thần nhân đạo, tạo điều kiện để người nghiện được điều trị, cai nghiện tự nguyện, tái hòa nhập xã hội.
Đề nghị bổ sung các chính sách hỗ trợ cụ thể như đào tạo nghề, vay vốn, tạo việc làm, được tham gia sinh hoạt cộng đồng mà không bị kỳ thị... Và ông đề nghị làm rõ cơ chế giữa công an, y tế, lao động, xã hội và các tổ chức xã hội, trong đó có cả các tổ chức tôn giáo trong phòng chống, cai nghiện ma túy.
Nhà nước nên tạo hành lang thuận lợi để các tổ chức xã hội tham gia công tác xã hội, nhất là hỗ trợ người sau cai nghiện bằng các chương trình giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, trị liệu tâm linh...
Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong phòng chống, kiểm soát ma túy. Đặc biệt, ứng dụng trong quản lý, phòng ngừa ma túy trong không gian mạng vì hiện nay mua bán, lôi kéo sử dụng ma túy trên không gian mạng tinh vi, khó kiểm soát.
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm nhấn mạnh cuộc chiến phòng chống ma túy không tiếng súng nhưng đầy cam go, khốc liệt với kẻ thù mà chúng ta phải đối mặt không chỉ là những đường dây tội phạm nguy hiểm, liều lĩnh mà còn là sự tha hóa, cám dỗ, "bóng tối trong chính lòng mỗi con người".
Ông bày tỏ tin tưởng rằng nếu luật được hoàn thiện theo hướng phòng ngừa sớm, cảm hóa, nhân đạo, phục hồi sẽ góp phần giúp nhiều người lầm lỗi quay về cuộc sống bình yên, giữ vững trật tự an toàn xã hội và hướng tới xã hội bình yên, hạnh phúc...
Đại biểu Nguyễn Hữu Chính - Ảnh: GIA HÂN
Dự thảo đề xuất tăng thời gian cai nghiện 24 tháng với người lần đầu và 36 tháng đối với người tái nghiện (lần hai trở lên).
Đại biểu Nguyễn Hữu Chính (Hà Nội) bày tỏ băn khoăn về quy định này, vì mục đích làm người nghiện cắt cơn và khỏi hẳn, trong khi mỗi người có cơ địa khác nhau. Do vậy, ông đề nghị xem xét lại thời gian, có thể quy định cụ thể hoặc "đến khi người nghiện khỏi hẳn".
Ông lưu ý cân nhắc quy định 36 tháng cho trường hợp tái nghiện, vì theo Bộ luật Hình sự sửa đổi, người sử dụng ma túy tái nghiện sẽ bị xử lý hình sự về tội sử dụng trái phép chất ma túy.
Đại biểu Lê Nhật Thành (Hà Nội) dẫn theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính, trường hợp người đang chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc mà bị truy cứu trách nhiệm hình sự và bị tuyên án phạt tù thì được miễn chấp hành thời gian còn lại của quyết định cai nghiện bắt buộc.
Theo ông, thực tiễn thời gian qua, quy định này bộc lộ một số bất cập, nhiều trường hợp cố tình vi phạm pháp luật hình sự với mức án tù thấp nhằm được miễn chấp hành phần thời gian cai nghiện hoặc vi phạm để không chấp hành thời hạn quản lý sau cai còn lại.
Pháp luật hiện hành cũng chưa có quy định về đình chỉ, hủy bỏ quyết định thi hành biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.
Từ đó ông đề xuất bổ sung quy định: đối với người đang cai nghiện ma túy mà bị truy cứu trách nhiệm hình sự và bị tuyên án phạt tù thì sau khi chấp hành án phạt tù vẫn phải tiếp tục thi hành cai nghiện, quản lý sau cai nếu thời gian chấp hành án phạt tù ngắn hơn thời gian cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện còn lại.
Trường hợp nếu thời gian chấp hành án phạt tù dài hơn thời gian cai nghiện ma túy và quản lý sau cai thì sẽ được đình chỉ không tiếp tục thi hành quyết định cai nghiện ma túy và quản lý sau cai.
Ông đề nghị bổ sung quy định về đình chỉ trong trường hợp người đang cai nghiện chết trong thời gian chấp hành án phạt tù, hoặc đang cai nghiện bắt buộc tại cơ sở cai nghiện bắt buộc.
